Upadłość konsumencka, a brak majątku. Sprawdź, co musisz wiedzieć!

Według danych BIK i BIG “InfoMonitor”, z roku na rok rośnie liczba upadłości konsumenckich1. Po liberalizacji przepisów prawa z 31.12.2014 roku – liczba upadłości pod koniec 2018 roku wyniosła ponad 6 tys. osób. Jest to duży skok zważywszy, że w pierwszym roku po zmianie ustawy wynosiła ona nieco 2 tys. konsumentów. Jednak czy równie dobrze można ogłosić upadłość konsumencką nie posiadając majątku?

Prosta droga do bankructwa… 

upadłość konsumencka a brak majątkuDługi to dylemat, przed którym musi stawić czoła duża część Polaków. Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, że praktycznie co druga osoba ogłaszająca upadłość konsumencką – zanim zbankrutowała, została wpisana do bazy KRD. Co ciekawe – z informacji BIG “InfoMonitor” dodatkowo wynika, że problem ze spłatą bieżących zobowiązań najczęściej posiadają panie, w wieku od 36 do 45 lat. Obecnie – ich odsetek oscyluje już w granicach 55 proc. Jednak i seniorzy nie pozostają w tyle. W 2015 roku stanowili oni jedynie 1,5 proc. wszystkich bankrutów – a pod koniec 2018 roku było już ich prawie dwa razy więcej!2

Z kolei największa liczba upadłości konsumenckich została ogłoszona w województwie mazowieckim. Niewiele mniej zanotowano w województwie śląskim oraz małopolskim. Najmniejsza skala bankrutów występuje za to w województwie podlaskim, lubuskim, lubelskim, a także opolskim.

Upadłość konsumencka – co to jest?

Upadłość konsumencka to innymi słowy rozwiązanie, którego imają się dłużnicy – w przypadku niemożności uregulowania zobowiązań. W tym rozumieniu może to być, np. zwykły kredyt gotówkowy, z którego spłatą dłużnik opóźnia się, przez co najmniej 3 miesiące. I w tym momencie dochodzimy do sedna sprawy – bo każdy, kto już na wstępie zaciągania długu wiedział, że może mieć problem z jego uregulowaniem rzadko kiedy liczy na przychylność sądu. Oznacza to, że instancje indywidualnie rozpatrują kwestię bankructwa.

Przykładowo – jeśli płatnik udowodni swoją niewypłacalność tragicznymi losowymi przesłankami, które skomplikowały jego sytuację życiową – sąd z pewnością ogłosi upadłość konsumencką, bez względu na wysokość opiewającego długu. Dlatego o bankructwo można się starać posiadając zarówno długi wobec banków, instytucji, ale i osób prywatnych. Powyższe przepisy dokładnie określa Prawo upadłościowe i naprawcze z dnia 28.02.2003 roku3 wraz ze swoimi późniejszymi nowelizacjami. Co ciekawe – na terenie niektórych państw UE, pojęcie upadłości konsumenckiej określa się mianem bankructwa osobistego. Bankructwo takie może ogłosić każda osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej czy gospodarstwa rolnego lub taka, która przestała być członkiem osobowej spółki handlowej.

Na czym polega?

brak majątkuOgłoszenie upadłości konsumenckiej nie jest cudownym środkiem na wyzbycie się wszelkich długów i rozpoczęcia życia na nowo. Bardzo często termin upadłości konsumenckiej mylony jest z umorzeniem zobowiązań. Jednak – jest to tylko część prawdy. Bankructwo umożliwia pozbycie się długu, ale na jego spłatę płatnik musi przeznaczyć wszystko to, co posiada – bo w tym momencie cały jego majątek staje się masą upadłości!

Oczywiście zostaje on rozłożony w ratach do takiej wysokości, która nie wyrządzi krzywdy dla bytu pozostałych członków rodziny. Prawdą jest również to, że sąd ma prawo umorzyć cześć należności, których nie udało się pozyskać na drodze postępowania likwidacyjnego. Więc taki krok może być początkiem wyjścia ze spirali zadłużenia.

Jakie długi nie ulegają umorzeniu na podstawie bankructwa?

  • Alimenty
  • Odszkodowania orzeczone za przestępstwa i przewinienia, a także wszystkie dokonane na osobie
  • Grzywny oraz kary porządkowe wydane przez sądy karne
  • Zobowiązania, które dłużnik ukrył w związku z upadłością konsumencką

Dokładnie określa to art. 370f Prawa upadłościowego: nie podlegają umorzeniu zobowiązania o charakterze alimentacyjnymzobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, zobowiązania do zapłaty kar grzywny orzeczonych przez sąd, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu4 .

Przyczyny bankructwa

To kluczowy czynnik, który decyduje o ostatecznej decyzji sądu. Zgodnie z art. 491 Prawa upadłościowego: sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa5 Co oznacza, że Ci, którzy utracili płynność finansową celowo bądź w wyniku prowadzenia nieodpowiednich kroków – a nawet w wyniku uprawiania hazardu nie mają podstaw, by liczyć na dobre słowo instancji.

Sąd może oddalić wniosek o upadłość konsumencką także w przypadku niektórych okoliczności:

  • Gdy dłużnik świadomy jest swojej niewypłacalności – a mimo to zaciąga kolejne zobowiązania finansowe na poczet bieżących długów,
  • Gdy bezpośrednio przyczynił się do utraty pracy – np. zwolnienie dyscyplinarne, podpisanie rozwiązania stosunku pracy przez porozumienie stron.

Coraz częściej znane są jednak przypadki, gdy sądy w swoich wyrokach kierują się zasadami humanitaryzmu. I mogą orzec opinię na korzyść dłużnika – nawet, jeśli ten – w sposób pośredni przyczynił się do stworzenia zadłużenia.

ogłoszenie upadłości konsumenckiejJak ogłosić upadłość konsumencką? Krok po kroku

1. Wypełnienie wniosku – dłużnik odnajdzie go na stronie głównej Ministerstwa Sprawiedliwości. Uwzględnić należy w nim wszystko, co przynależy do majątku płatnika (np. nieruchomości, ruchomości, wynagrodzenie, papiery wartościowe, zgromadzone środki na kontach oszczędnościowych) ich wartość oraz miejsce przechowywania. W kolejnym kroku konieczne jest stworzenie listy zaciągniętych zobowiązań wraz z nazwami wierzycieli. Do dokumentu należy załączyć odpowiednią argumentację ogłoszenia bankructwa popartą, np. zaświadczeniem o chorobie, odpisem umowy kredytu. Można również powołać świadków.

2. Złożenie wniosku do sądu – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości należy przekazać go do wydziału gospodarczego właściwego dłużnikowi sądu rejonowego. Opłata za złożenie dokumentu wynosi 30 zł. Jednak w przypadku złej sytuacji materialnej istnieje możliwość odwołania się od zapłaty.

3. Rozpoczęcie procesu umorzenia długu – na tym etapie sąd decyduje o spieniężeniu majątku płatnika i przeznaczeniu go na spłatę zaległych zobowiązań. W skład masy upadłościowej wchodzą jedynie te dobra, które posiadają jakąś wartość ze sprzedaży.

4. Zatrzymanie pętli zadłużenia – po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej – długi przestają rosnąć, a wierzyciele nie naliczają już dodatkowych odsetek. Zostaje wstrzymana również egzekucja komornicza!

Ile kosztuje ogłoszenie upadłości konsumenckiej?

upadłość konsumencka bez majątkuKoszt ogłoszenia upadłości waha się w granicach 3-5 tys. zł. Co w sytuacji, gdy płatnik nie posiada żadnego majątku? Zgodnie z art. 491/7 Prawa upadłościowego: w< przypadku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania albo w masie upadłości brak jest płynnych funduszów na ich pokrycie, koszty te pokrywa tymczasowo Skarb Państwa6.

Warto wspomnieć o tym, że ogłoszenie bankructwa wiąże się z ustanowieniem rozdzielczości majątkowej. Niemniej jednak, na poczet spłaty długu zalicza się cały majątek wspólny małżonków, który posiadali jeszcze przed ogłoszeniem upadłości konsumenckiej. Wyjątkiem są przedmioty, które niezbędne są do prowadzenia działalności zawodowej jednego z partnerów – pod warunkiem, że zostały nabyte nie później niż 2 lata przed złożeniem wniosku o upadłość!

Jak przebiega proces upadłości, gdy dłużnik nie posiada majątku?

Brak majątku – czyli ubóstwo masy upadłościowej nie jest przeszkodą w ubieganiu się o bankructwo. Przy ubóstwie majątkowym, sąd nie przeprowadza postępowania likwidacyjnego – zatwierdza jedynie listę wierzycieli. Co ważne, sąd przyznaje takiej osobie także nadzorcę sądowego, który sprawdza, czy dłużnik rzeczywiście nie posiada ukrytego majątku. Wtedy też może umorzyć dług związany z wszczęciem procesu o upadłość – pod warunkiem beznadziejnej sytuacji finansowej płatnika.

 

Czy warto ubiegać się o upadłość konsumencką?

czy wartoWszystko tak naprawdę zależy od indywidualnej sytuacji dłużnika. Takie postępowanie może toczyć się nieprzerwanie przez wiele miesięcy i jest dość skomplikowane. W końcu niesie ze sobą przykre konsekwencje, nie tylko w sferze zawodowej, ale także rodzinnej – gdy do dochodzi do licytacji komorniczej małżonków …

Na szczęście – od jakiegoś czasu, postępowanie upadłościowe jest procesem, praktycznie dostępnym dla każdego. Dzięki któremu wierzyciele zobowiązani są do zaprzestania naliczania odsetek oraz wszelkich kroków, które zmierzały do ściągnięcia długu. Jednak przed samym złożeniem wniosku o upadłość konsumencką warto zasięgnąć rady prawnika, który wskaże plusy i minusy takiego rozwiązania. Gąszcz prawnych kruczków prawa upadłościowego jest niezwykle złożony – dlatego dłużnik nie powinien podejmować działań “na własną rękę”. Osoby, które nie posiadają żądnego majątku mogą zgłosić się w tej sprawie do radcy prawnego “z urzędu”.

Tak więc, upadłość konsumencka może być jednym ze sposobów wykaraskania się z długów. Jednak co ważnie – nie wymaże ich z historii baz! Zapraszamy także do cyklu naszych artykułów:

1. https://krd.pl/Centrum-prasowe/Informacje-prasowe/2018/Konsumenci-upadaja-powoli

2. https://krd.pl/Centrum-prasowe/Informacje-prasowe/2018/Konsumenci-upadaja-powoli

3. https://www.arslege.pl/prawo-upadlosciowe/k29/

4. https://www.arslege.pl/postanowienie-o-stwierdzeniu-wykonania-planu-splaty-i-umorzeniu-zobowiazan-upadlego/k29/a86563/

5. https://www.arslege.pl/prawo-upadlosciowe/k29/

6. http://www.lexlege.pl/prawo-upadlosciowe/art-491-7/

Oceń ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *