Ubezpieczenie zdrowotne a chorobowe – jakie są różnice?

Ubezpieczenie zdrowotne to jeden z przywilejów jakie państwo polskie gwarantuje swoim obywatelom. Niestety, nie każdy z nas może zostać objęty taką ochroną. Część osób zmuszona jest wykupić dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, a jeszcze inni decydują się na ubezpieczenie prywatne. Czym jest ubezpieczenie zdrowotne a chorobowe? Jakie są różnice między nimi i jak wysoka jest składka?

Ubezpieczenie zdrowotne – czym jest?

ubezpieczenie zdrowotneUbezpieczenie zdrowotne to specyficzna forma ubezpieczenia, z pomocą którego osobie ubezpieczonej przysługuje państwowe świadczenie zdrowotne. Aktem prawnym, który szczegółowo opisuje jego treść jest Ustawa z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1. W polskim prawie ma ono na celu zachowanie zdrowia, ochronę przed skutkami chorób oraz leczenie. Dlatego osoby objęte państwową opieką mogą bezpłatnie korzystać ze wszystkich publicznych świadczeń opieki medycznej. Finansowane są one ze składek ZUS-owskich, których środkami rozporządza NFZ. Pełen zestaw publicznych świadczeń obejmuje:

  • Ubezpieczenie zdrowotne
  • Składkę na Fundusz Pracy
  • Pakiet ubezpieczeń społecznych – w skład którego wchodzi składka emerytalna, rentowa, chorobowa i wypadkowa.

Składki na ubezpieczenie zdrowotne finansują sami ubezpieczeni. Są jednak sytuacje, w których koszty przejmuje konkretna instytucja zgłaszająca osobę do ubezpieczeń bądź np. budżet państwa.

W tym miejscu warto zaznaczyć też, że obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne w Polsce wprowadzono, po raz pierwszy na mocy Ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Według jej początkowych zasad ubezpieczenie zdrowotne opierało się na zasadach:

  • solidarności społecznej,
  • samorządności,
  • samofinansowania,
  • prawa wolnego wyboru lekarza i Kasy Chorych,
  • zapewnienia równego dostępu do świadczeń,
  • działalności Kas Chorych nie dla zysku,
  • gospodarności i celowości działania.

Art. 1a, Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym2

Forma zatrudnienia a ubezpieczenie zdrowotne

Polscy pracownicy, którzy stricte zatrudnieni są na umowę o pracę bądź pracują na umowę zlecenie – z góry objęci są obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Z kolei wykonawcy dzieła, a więc osoby działające na zasadzie umowy o dzieło – nie podlegają oskładkowaniu. Oznacza to, że jeśli w zanadrzu nie posiadają żadnego innego ubezpieczenia to nie mają możliwości korzystania z państwowej opieki medycznej.

Polscy przedsiębiorcy także podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu. Opłacają oni zarówno składkę na Fundusz Pracy, składkę zdrowotną oraz zestaw składek społecznych (ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne). Jednak wysokość stawki jaką muszą uiszczać różna jest w zależności od stażu prowadzenia gospodarstwa.

Ustanie prawa do świadczenia zdrowotnego ZUS następuje po upływie 30 dni od wygaśnięcia terminu ubezpieczenia. Z kolei osoby, które ukończyły szkołę średnią, wyższą bądź zostały skreślone z listy studentów, tracą prawo do świadczenia po upływie 4 miesięcy.

Wysokość składki zdrowotnej – jaka kwota?

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne oblicza się procentowo, w wysokości 9 proc. od podstawy wymiaru. Ów kwota jest niepodzielna i odciągana miesięcznie, od wynagrodzenia brutto wraz z odpowiednim procentem na ubezpieczenia społeczne:

  • 9,76 proc. na ubezpieczenie emerytalne (całość 19,52 proc. – w połowie pokrywa pracownik i w połowie pracodawca),
  • 1,5 proc. na ubezpieczenie rentowe (8 proc. podstawy wymiaru – 6,5% pokrywa pracodawca),
  • 2,45 proc. na ubezpieczenie chorobowe (w pełni pokrywa zatrudniony)

Warto również zaznaczyć, że ubezpieczenie wypadkowe ZUS, które wchodzi w pakiet ubezpieczeń społecznych w całości opłacane jest przez pracodawcę (1,67 proc. podstawy wymiaru), a nie zatrudnionego. Dlatego też nie uwzględniliśmy go w powyższym spisie.

składki na ubezpieczenia

Prywatne ubezpieczenie zdrowotne – gdy nie podlegasz państwowemu ubezpieczeniu!

Jednak nie każda osoba posiada prawo do korzystania z publicznego ubezpieczenia. W zależności od stosunku pracy i jej wymiarze, można zdecydować się na indywidualne wykupienie świadczenia. Dokonasz tego, będąc zarówno freelancerem, studentem lub zakładając własną działalność gospodarczą.

Prywatne ubezpieczenie zdrowotne to dobrowolnie wykupiony pakiet polisy od prywatnej firmy ubezpieczeniowej. W zamian za to, ubezpieczony uzyskuje szereg przywilejów bezpłatnych lub częściowo refundowanych, z dostępem do wybranych placówek i usług medycznych. Ich dostępność zależy przede wszystkim od wyboru konkretnego pakietu.

Czytaj także: Upadłość konsumencka, a brak majątku. Sprawdź, co musisz wiedzieć!

Państwowe ubezpieczenie zdrowotne a dobrowolne – jaka jest różnica?

Do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego ma prawo przystąpić każdy, kto:

  • Nie posiada obowiązkowego tytułu ubezpieczenia zdrowotnego – np. nie pracuje na umowę o pracę lub zlecenie,
  • Nie został zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny osoby ubezpieczonej,
  • Mieszka na terenie Polski

Co ciekawe – dobrowolnym świadczeniem zdrowotnym ZUS mogą zostać objęci również wolontariusze. Dlatego, jeśli dana osoba chce przystąpić do tego rodzaju świadczenia, to musi podpisać z NFZ umowę na czas nieokreślony. W każdym momencie swojego życia może zrezygnować z jej usług, składając pisemną rezygnację w oddziale NFZ właściwym miejscu zamieszkania. Umowa wygasa również w przypadku uzyskania przez ubezpieczonego obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego bądź gdy zwleka z opłacaniem składek.

Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne – cena składki

Wysokość składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne ulega zmianie co kwartał. Na początku 2019 roku, w okresie styczeń-luty-marzec wynosiła 456,43 za każdy miesiąc. Obecna stawka za kwiecień-maj-czerwiec wynosi nie mniej niż 451,35 zł.

Płatnik, który chce przystąpić do dobrowolnego świadczenia zdrowotnego musi okazać w oddziale NFZ dokument tożsamości, a także dokument potwierdzający ostatni okres ubezpieczenia. Przykładowo – może to być świadectwo pracy lub zawieszenie/zakończenie działalności gospodarczej. Więcej informacji odnajdziesz na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych3 oraz Narodowego Funduszu Zdrowia4 w zakładce: “Dla Pacjenta” – “Załatw sprawę krok po kroku” – “Jak ubezpieczyć się dobrowolnie?”

Ubezpieczenie chorobowe – dobrowolna składka w pakiecie ubezpieczeń społecznych

Wielu osobom wydaje się, że składka na ubezpieczenie zdrowotne służy tym samym celom, co składka na ubezpieczenie chorobowe. Nic bardziej mylnego. Pomimo że oba pojęcia są ze sobą mocno związane to tyczą się innych celów.

Ubezpieczenie chorobowe to przede wszystkim rodzaj ubezpieczenia społecznego, które jako jedyne objęte jest dobrowolną składką. Oznacza to, że tylko od płatnika zależy czy chce mu podlegać. Wówczas w przypadku choroby, ZUS ma obowiązek wypłacać ubezpieczonemu określoną kwotę pieniędzy. Dodatkowo, w trakcie zwolnienia lekarskiego ZUS zawiesza wobec płatnika obowiązek płacenia składek społecznych. Dlatego ubezpieczenie chorobowe daje ubezpieczonemu prawo do:

  • Zasiłku chorobowego
  • Zasiłku macierzyńskiego

Ale również do:

  • Świadczenia rehabilitacyjnego
  • Zasiłku opiekuńczego

Wszystko to pod jednym warunkiem. Takie prawo będzie przysługiwać dopiero po okresie wyczekiwania, czyli po 90 dniach opłacania składki. Wyjątkiem jest zasiłek macierzyński, który podlega od pierwszego dnia funkcjonowania świadczenia. Natomiast w przypadku choroby, która wystąpi jeszcze przed upływem tego terminu to, pomimo że płatnik opłacał składki na konto ZUS – zasiłek chorobowy nie będzie mu przysługiwał.

Osoby pracujące na umowę o pracę odgórnie posiadają prawo do ubezpieczenia chorobowego.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – na czym polega?

Osoby, które zwolnione są z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie chorobowe – mogą zdecydować się na jej dobrowolne uiszczanie. Wyrażając więc chęć podlegania świadczeniu, zleceniodawca bądź prowadzący działalność gospodarczą musi zadeklarować swoją decyzję, składając w ZUS-ie odpowiedni wniosek – ZUS ZUA5.

Co ciekawe, samo złożenie wniosku można dokonać z datą wsteczną i w dowolnym momencie trwania umowy. Niekoniecznie musi być to jej pierwszy dzień. Warunkiem jest tylko zgłoszenie ubezpieczonego do obligatoryjnego ubezpieczenia rentownego i emerytalnego, w ciągu 7 dni od chwili powstania obowiązku ubezpieczeniowego.

Kwota składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie może być wyższa niż 250 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W 2019 roku limit ten wynosi 11 912,50 zł.

Kiedy ustaje prawo do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego?

Jak wynika z ustawy, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe mija:

  • Od pierwszego dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tego świadczenia (nie wcześniej jednak niż w dzień, w który wniosek został złożony),
  • Od pierwszego dnia miesiąca, za który nie uregulowano składki,
  • Z dniem ustania tego tytułu ubezpieczenia (czyli dzień po rozwiązaniu umowy).

Ubezpieczenie zdrowotne a chorobowe – różnica

Na zakończenie, prezentujemy tabelkę, w której uwzględniliśmy różnice między świadczeniem zdrowotnym, a chorobowym.

ubezpieczenie chorobowe a zdrowotne

 

 

1. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20042102135

2. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970280153

3. https://www.zus.pl/pracujacy/system-ubezpieczen-spolecznych-w-polsce/dobrowolne-ubezpieczenia-spoleczne/dobrowolne-ubezpieczenie-chorobowe

4. http://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/zalatw-sprawe-krok-po-kroku/jak-ubezpieczyc-sie-dobrowolnie/

5. https://www.zus.pl/wzory-formularzy/firmy/dokumenty-zgloszeniowe-i-rozliczeniowe/-/publisher/details/2/formularz-zus-zua/76008

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *