Spadek z dobrodziejstwem inwentarza

Spadek z dobrodziejstwem inwentarza

Przejęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza to nic innego, jak przyjęcie całego spadku, w tym również długów. Istotne jest jednak to, że spadkobierca nie przyjmuje długów, które są wyższe niż odziedziczony majątek. Co warto wiedzieć na ten temat? Jakie są możliwości spadkobiercy?

Prawo spadkowe a odpowiedzialność za długi

Odpowiedzialność za długi kształtuje się odmiennie przed i po przyjęciu spadku. Oznacza to, że do chwili jego przyjęcia, spadkobierca odpowiada za długi spadkowe wyłącznie ze spadku.

Wierzyciel nie ma wówczas możliwości egzekwowania długu z osobistego majątku spadkobiercy. Z kolei w momencie złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku – spadkobierca odpowiada za długi spadkowe z całego swojego majątku.

Dodatkowo należy pamiętać, że istnieją dwa rodzaje dziedziczenia spadku:

  • ustawowe – ten rodzaj wyłącza wolę spadkodawcy, dziedziczenie odbywa się według przepisów prawa spadkowego,
  • testamentowe – testator decyduje, kto i w jakim zakresie ma odziedziczyć po nim majątek.

Jakie są możliwości spadkobiercy?

Spadkobierca ma tak naprawdę dwie możliwości – odrzucić bądź przyjąć spadek. W przypadku sporych długów spadkowych najczęściej zaleca się, by spadek odrzucić. Jak jednak tego dokonać i jak z kolei wygląda przyjęcie spadku?

Jak przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza możliwe jest na trzy różne sposoby. Pierwszy z nich to spadek bez długów – to oczywiście najwygodniejsza i najkorzystniejsza forma. Wówczas w przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, spadkobierca otrzymuje majątek, bez żadnych obciążeń finansowych.

Kolejny sposób to przyjęcie spadku z długami mniejszymi niż odziedziczony majątek. Jeśli dziedziczone nie są środki finansowe, a mienie – należy je spieniężyć w celu spłaty długów.

Przyjąć spadek można również z długami przewyższającymi wartość majątku. Wówczas po rozliczeniu spadkobierca nie otrzyma żadnych środków, ponadto musi pokryć koszty sądowe.

Przed przyjęciem spadku należy złożyć specjalne oświadczenie – przed sądem lub przed notariuszem. Spadkobierca ma na to 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania, czyli najczęściej od chwili dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy.

Jeśli spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia, będzie to skutkować przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Brak oświadczenia spadkobiercy jest jednym z najgorszych scenariuszy – złożenia tego dokumentu nie należy unikać.

Jak odrzucić spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem, podobnie jak i jego odrzucenie – wymaga złożenia oświadczenia. Możliwe jest np. odrzucenie spadku przez kilka osób na jednym posiedzeniu sądu lub wizycie u notariusza. Podobnie jak i w przypadku przyjęcia, tak i tutaj obowiązuje okres 6 miesięcy.

W przypadku złożenia wniosku po terminie, nie odbędzie się bez rozprawy sądowej. Wniosek zostanie uznany za skuteczny, jeśli spadkobierca uzasadni, że był w błędzie co do stanu majątku spadkowego lub że nie miał pojęcia o śmierci spadkodawcy.

Na czym polega przyjęcie spadku wprost?

Przyjęcie spadku wprost oznacza, że spadkobierca odpowiada za wszystkie długi spadkowe majątkiem osobistym spadkobiercy, nawet wtedy, gdy są one wyższe niż wartość spadku. Jest to więc mniej korzystna sytuacja, niż przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Odrzucenie spadku i jego prawne konsekwencje

Mogłoby się wydawać, że odrzucenie spadku jest najkorzystniejszym rozwiązaniem, jednak czy rzeczywiście tak jest? Tak naprawdę jego odrzucenie wywołuje taki sam skutek, jakby osoba ta nie dożyła spadku. Wyłącza się ją całkowicie z dziedziczenia, a w jej miejsce wchodzą inni spadkobiercy.

Odrzucenie spadku najbardziej opłaca się, gdy długi spadkowe są wysokie i przewyższają wartość przedmiotów majątkowych. Jeśli długi są niższe niż wartość spadku, lepiej będzie przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Jest to jednak kwestia indywidualna i każdorazowo wymaga dokładnej analizy.

Czym jest spis inwentarza, a czym wykaz?

Wykaz inwentarza to prywatny dokument, który jest sporządzany przez spadkobiercę, wykonawcę testamentu lub zapisobiorcę. Ujawnia się w nim przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu oraz cen. W wykazie inwentarza należy również zawrzeć długi spadkowe i ich wysokość według stanu z chwili otwarcia spadku.

Spis inwentarza to z kolei dokument urzędowy, który jest sporządzany odpłatnie przez komornika sądowego. Dokument ten również zawiera składniki majątku, którymi dysponował spadkodawca.

Kiedy dochodzi do spisu inwentarza lub wykazu? Tak naprawdę w każdej sytuacji, gdy spadkobierca przyjmuje spadek. Nie ważne, czy z dobrodziejstwem inwentarza, czy bez. Sporządzenie spisu inwentarza lub wykazu inwentarza będzie szczególnie przydatne, jeśli spadkobierca ma jakiekolwiek wątpliwości co do długów spadkowych. Dokument ten nie jest jednak niezbędny.

Koszty sporządzenia spisu inwentarza wynoszą 400 zł. Ze względu na to, że wykazu inwentarza może dokonać spadkobierca, dokument ten nie wiąże się z żadnymi kosztami.

4.4/5 - (44 votes)
Komentarze (6)
Zostaw komentarz

Sortuj wg
  • Komentarz od Bogna
    Napisany
    22.09.2020, 13:55
    Bogna

    Mam krótkie i szybkie pytanie – czy postępowanie spadkowe z dobrodziejstwem inwentarza może wykonać notariusz? I z jakimi kosztami trzeba się liczyć?

    • Komentarz od Aleksandra Czarnecka
      Napisany
      03.02.2021, 10:26
      Aleksandra Czarnecka

      Ustawodawca ograniczył możliwość uzyskania aktu poświadczenia dziedziczenia tzw. APD u notariusza jedynie do spraw niespornych, takich które w ocenie notariusza nie budzą wątpliwości. Jeżeli chodzi o koszty postępowania spadkowego to należy dowiadywać się bezpośrednio u konkretnego notariusza.

  • Komentarz od Jarek
    Napisany
    20.09.2020, 13:55
    Jarek

    Ja ze swojej strony polecam ustalić majątek osoby zmarlej zanim przyjmie się jakikolwiek spadek. Najlepiej to zrobić zgłaszając się do firmy specjalizującej w tym, bo sam spis inwentarza nie jest w pełni dokładny.

  • Komentarz od art 1015 kc
    Napisany
    03.03.2020, 09:40
    art 1015 kc

    TYTUŁ V PRZYJĘCIE I ODRZUCENIE SPADKU Art. 1015. kc Art. 1015. § 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. § 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

    • Komentarz od Michał
      Napisany
      05.03.2020, 10:03
      Michał

      Jak można wprowadzać ludzi w błąd i mącić..? przepis art. 1015 kpc, który cytujesz już dawno w tej treści nie istnieje, aktualnie przepis ten brzmi: § 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. § 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Uczyć się.. uczyć..

  • Komentarz od Beata
    Napisany
    21.02.2020, 12:10
    Beata

    Bzdura ! Bzdura!!! Ile razy mamy osoby w zwiazku gdzie nie sa malzenstwem ! i kobieta nie jest informowana ze rodzice partnera mieli dlugi i komornik sciga ją lub z renty jej dziecka jsa zabierane pieniadze na poczet splaty dlugow? malo to informacji opublikowanych bylo? Polska to kraj bezprawia!!! dochodzimy do absurdu ze musimy monitorowac rodzine, kiedy nogi ktos wyciagnie by biec do notariusza i podpisywac dokumenty! w artykule nie ma informacji jak to zrobic! zero praktycznych kwestii by ustrzec sie przed dlugami ojca swego dziecka gdy nie mamy slubu i by ustrzec sie przed dlugami jego rodziny ktora nic nie ma, pije i sie zadluza! Rozwiazanie takiej sytuacji? brak.