Rodzaje kart płatniczych

Rodzaje kart płatniczych

Nietrudno je pomylić ze względu na podobny wygląd i identyczne wymiary, ale ich funkcje oraz parametry mogą mocno się od siebie różnić. Mowa o kartach płatniczych, których wspólną cechą jest możliwość płatności za zakupy czy rachunki stacjonarnie i online oraz wypłaty gotówki z bankomatów. To, jaka technologia za nimi stoi oraz źródło wydawanych środków, zależy już jednak od konkretnego rodzaju karty.

Rodzaje kart płatniczych

Oto jakie podstawowe rodzaje kart płatniczych wyróżniamy:

  • karty debetowe,
  • karty kredytowe,
  • karty przedpłacone,
  • karty obciążeniowe.

Wszystkie są instrumentami służącymi do przeprowadzania transakcji bezgotówkowych w punktach handlowo-usługowych lub bankomatach. Każda z nich ma też takie same wymiary wystandaryzowane przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną. No, chyba że… nie istnieje w świecie offline i możemy posługiwać się jedynie jej wirtualną formą. Karta online, bez plastikowej, fizycznej formy, choć jest stosunkowo nowa na rynku, zyskuje coraz większą popularność.

W dalszej części artykułu przekonamy się, dlaczego tak jest.

Karty debetowe — najpopularniejszy rodzaj kart płatniczych w Polsce

Nazwa tej karty płatniczej pochodzi od angielskiego słowa debit (obciążyć), a nie jak sądzi wielu konsumentów od polskiego — debet. To narzędzie płatnicze nie ma z debetem nic wspólnego. Wręcz przeciwnie, umożliwia dokonywanie płatności jedynie do wysokości kwoty środków tworzących saldo konta bankowego, do którego jest przypisana. Posiadacz karty debetowej jest automatycznie weryfikowany pod kątem posiadania odpowiedniej ilości gotówki na swoim rachunku podczas dokonywania płatności.

Karta debetowa jest z reguły wydawana za darmo przy okazji otwarcia konta osobistego czy oszczędnościowego. Mogą towarzyszyć jej niewielkie opłaty pobierane przez bank w przypadku braku wykonania odpowiedniego limitu miesięcznych transakcji. Są to kilkuzłotowe kwoty.

Karty kredytowe — drugie pod względem liczebności w Polsce

Karta tego rodzaju obsługuje limit kredytowy przyznany jej użytkownikowi przez bank lub inną instytucję finansową udzielającą pożyczek. Wśród kart kredytowych można więc już na wstępie wyróżnić dwie podgrupy:

  1. karty bankowe oraz
  2. karty pozabankowe.

W przypadku karty kredytowej udostępnionej przez bank klient może w jej ramach korzystać z odnawialnego kredytu, który nie jest oprocentowany, jeśli jego spłata nastąpi w okresie bezodsetkowym. Czas na spłatę bez oprocentowania zawiera zwykle około 30 dni okresu rozliczeniowego oraz od 20 do 30 dni okresu na spłatę zadłużenia. Limit kredytu przyznawany jest na nasz wniosek i zależy od naszej zdolności kredytowej.

Podstawowym warunkiem otrzymania karty kredytowej jest z reguły wysokość miesięcznych dochodów. Banki, które oferują szerokie spektrum tego typu odnawialnych limitów kredytowych często dzielą swoją ofertę na karty Classic, karty Silver, karty Gold czy karty Platinum. Każda kolejna z nich wymaga coraz wyższych miesięcznych zarobków, by w ogóle móc się o nią ubiegać.

Kartę kredytową odróżnia więc od debetowej:

  • różnorodność ofert,
  • źródło pochodzenia pieniędzy używanych do wykonywania transakcji,
  • brak konieczności posiadania własnego rachunku u wydawcy karty.

Karty przedpłacone — spopularyzowane jako karty podarunkowe

Idea kart przedpłaconych polega na zasilaniu ich „z góry” konkretną kwotą, która staje się ich limitem. Na rynku istnieją karty, które można zasilić tylko jeden raz, lub takie, w przypadku których możliwe jest wielokrotne dopłacanie do salda aż do momentu, w którym upływa ich ważność.

Karty przedpłacone rzadko są imienne i świetnie sprawdzają się jako karty prezentowe, służbowe lub podróżne. Tego typu formę karty płatniczej upodobali sobie szczególnie pracodawcy oraz rodzice dla swoich pociech.

Karty obciążeniowe — wygodne narzędzie dla pracownika, ale nie tylko

Karta obciążeniowa bywa przez niektórych mylona z kartą kredytową. Faktycznie oba narzędzia podczas przeprowadzania transakcji wykorzystują środki pochodzące z limitu kredytowego. Karty obciążeniowe są jednak najczęściej przypisane do konta użytkownika (pod tym względem bliżej im do karty debetowej), z którego raz w miesiącu automatycznie pobierana jest należność na uregulowanie salda. Jeśli dostępna kwota jest za mała — wykorzystany limit zostaje oprocentowany, a bank zaczyna naliczać dodatkowe opłaty.

Taki rodzaj rozliczenia jest wygodny np. gdy użytkownika karty i posiadacza konta łączy stosunek służbowy. Pracownik w ciągu miesiąca wydaje środki zgodnie z charakterem swojej pracy i przyznanym budżetem, a na koniec miesiąca rozlicza się z pracodawcą, którego konto zostaje obciążone spłatą i limit kredytowy wraca do pierwotnej wysokości.

Karty embosowane, czyli wypukłe

Technologia niewykorzystująca elektroniki czy sieci, a więc odchodząca w kompletne zapomnienie. Karty embosowane posiadały wypukłe elementy, które przy pomocy imprintera (pewien rodzaj ręcznego powielacza) były odciskane na specjalnych blankietach, które następnie należało przekazać do banku.

Obecnie wypukłości na kartach płatniczych tworzące na przykład imię i nazwisko posiadacza, są podyktowane jedynie chęcią przedłużenia żywotności nadrukowanych na kartach informacji, które w toku użytkowania — ulegają ścieraniu.

Karty magnetyczne

Do zapisu danych z karty wykorzystywany jest specjalny pasek magnetyczny. Odczyt wykonuje z kolei czytnik, który ściąga odpowiednią należność po potwierdzeniu transakcji kodem PIN.

Jak zdążyłeś pewnie zauważyć, w tej chwili niewiele osób nadal przeciąga swoje magnetyczne karty przez terminale POS. Zdecydowanie częściej banki wydają już nowocześniejsze karty płatnicze z chipami.

Karty elektroniczne, inaczej karty chipowe

Bezpieczeństwo i trwałość układu elektronicznego górującego pod tym względem nad paskami magnetycznymi, sprawiła, że chipy stały się częstszym sposobem na zapis informacji na kartach płatniczych. Nadal jednak możemy spotkać się z sytuacją, w której otrzymana karta posiada zarówno elektroniczne, jak i magnetyczne rozwiązanie.

Wirtualne karty płatnicze

Najnowocześniejsze karty płatnicze, ale też znajdujące się najkrócej na rynku to te, które nie mają fizycznej postaci plastikowego prostokącika a jedynie formę zbioru informacji online. Są podpięte do urządzenia mobilnego, więc z ich pomocą można płacić nie tylko w sieci, ale także stacjonarnie. Wystarczy dowolne urządzenie z modułem o nazwie NFC. Najczęściej jest to smartfon, ale można używać również smartwatcha czy tabletu.

Wirtualne karty debetowe, kredytowe czy przedpłacone powoli zyskują miano:

  • najbezpieczniejszych (mniejsze ryzyko kradzieży),
  • najwygodniejszych (ponieważ telefon mamy zawsze przy sobie),
  • najbardziej ekologicznych (nie zużywa się przy ich zakładaniu żadnego tworzywa sztucznego).

Wirtualna karta płatnicza działa na tej samej zasadzie, co fizyczna. W przypadku płatności online należy posłużyć się jej numerem oraz numerem CVC/CVV. Z kolei, gdy płacimy offline, przykładamy urządzenie do terminala i potwierdzamy transakcje kodem PIN.

Karty dopasowane do indywidualnych potrzeb

Każdy bank i niektóre firmy pożyczkowe posiadają szereg ofert, które prezentują różne możliwości kart płatniczych. Możemy podzielić je np. w zależności od typu konsumenta, do którego są kierowane.

  • Indywidualne,
  • Biznesowe,
  • Krajowe,
  • Zagraniczne.

Karty stykowe a bezstykowe

Karty zbliżeniowe wykorzystują indukcję elektromagnetyczną. Umożliwia ona dokonanie płatności bez wsuwania plastiku do terminala, poprzez przyłożenie go w odpowiedniej odległości. W związku z brakiem konieczności wprowadzania kodu PIN przy płaceniu za zakupy czy usługi do kwoty 100 zł cała operacja może trwać zaledwie kilka sekund.

Zgodnie z najnowszymi danymi opublikowanymi przez NBP w formie raportu za I kwartał 2022 roku — udział bezstykowych kart płatniczych w liczbie ogólnej wynosi 93,4%1.

Jak zapewniają banki, funkcja bezstykowej płatności jest bardzo bezpieczna. Jednak pamiętajmy, że w przypadku dostania się karty w niepowołane ręce, złodziej może zrobić zakupy i zapłacić z naszego konta zbliżeniowo, zanim zdążymy się zorientować. Niektórzy wolą więc całkowicie wyłączyć takie udogodnienie. Jest to możliwe w każdym oddziale banku oraz po zalogowaniu do naszej bankowości elektronicznej.

Źródło:

1. https://www.nbp.pl/systemplatniczy/karty/q_01_2022.pdf

5/5 - (3 votes)
Komentarze (0)
Zostaw komentarz