Przychód a dochód – jaka jest między nimi różnica?

Przychód a Dochód

Jeżeli przychód i dochód to pojęcia, które stosujesz zamiennie — popełniasz błąd. Oba określenia oznaczają coś innego, a nieznajomość ich definicji może sprowadzić na Ciebie kłopoty. Jeśli jesteś etatowym pracownikiem, terminy te nie dotyczą Cię w tak dużym stopniu, jak przedsiębiorców. Jednak warto je znać niezależnie od formy zatrudnienia.

W dużym skrócie przychodem określa się łączną wartość sprzedaży danej firmy netto — tj. bez podatku VAT, ale też bez odliczenia żadnych kosztów. Dochód to natomiast kwota, która pozostanie na koncie po odjęciu kosztów uzyskania przychodu (dochód brutto) oraz opłaceniu należnego podatku (dochód netto).

Co to jest przychód?

Przychód to sprzedaż towarów i usług w pewnym okresie rozliczeniowym, wyrażony w wartości pieniężnej netto. Określany jest też jako przysporzenia majątkowe wynikające m.in. z:

  • prowadzenia działalności gospodarczej,
  • stosunku pracy,
  • pracy nakładczej,
  • pracy wykonywanej w ramach stosunku służbowego,
  • posiadanych nieruchomości.

Wszystkie pozostałe przykłady pozarolniczej działalności gospodarczej, która może wygenerować przychód, znajdują się w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych1.

Znajdziesz tam także informacje, co zalicza się do przychodu, a co nie wchodzi w jego skład. Przychód tworzą, np. wszystkie kwoty należne, choć fizycznie nieuregulowane. Inaczej jest ze zwrotami czy bonifikatami, które nie wliczają się do tego wyniku.

Choć przychód określa ilość gotówki netto, którą otrzymano za sprzedane dobra czy usługi, nie jest tożsamy z faktycznym zarobkiem przedsiębiorstwa. Aby poznać realną sytuację finansową konkretnego biznesu, należałoby od kwoty przychodu odjąć koszty poniesione w celu jego uzyskania, a więc wyliczyć dochód.

Co to jest dochód?

Mówiąc najprościej, dochód to różnica między przychodem a kosztami uzyskania go. Jest liczony poprzez odjęcie od wartości przychodu wszystkich kosztów uzyskania. Powstaje więc tylko w sytuacji, w której wartość sprzedaży towarów i usług netto jest wyższa niż wszystkie środki wydane na cele z nią związane.

Dochody dzielą się na dwie kategorie.

  1. Dochody brutto — nadwyżka przychodów nad kosztami przed zapłatą z tego tytułu podatku dochodowego (przychody minus koszty uzyskania przychodów).
  2. Dochody netto — reszta środków, która zostaje na koncie przedsiębiorcy po opodatkowaniu (przychód minus koszty uzyskania przychodu, minus podatek dochodowy).

Dochód jest realnie wypracowanym zyskiem przedsiębiorstwa lub informuje o poniesionej stracie.

dochód a przychód różnice

Różnice między dochodem a przychodem

W poniższej tabeli znajduje się struktura przychodu, dochodu brutto oraz dochodu netto obrazująca różnice między pojęciami określającymi wynik finansowy osób fizycznych czy prawnych.

Poszczególne elementy przychodu i dochoduPrzychódDochód bruttoDochód netto
Podatek VATXXX
Kwota sprzedanych towarów i usług netto✓ ✓ ✓ 
Koszty uzyskania przychodu✓ XX
Wartość należnego podatku dochodowego✓ ✓ X

Jak widzisz, przychód jest sumą wartości sprzedaży netto bez podatku VAT, która zawiera zarówno koszty uzyskania go, jak i nie, i jest pomniejszona o podatek dochodowy.

Dochód brutto to kwota całkowitej sprzedaży zarówno bez VAT-u, jak i kosztów uzyskania przychodu, ale przed opodatkowaniem.

Dochód netto jest z kolei równy wartości sprzedaży bez podatku VAT, kosztów uzyskania przychodu i podatku dochodowego.

Czym są koszty uzyskania przychodu?

Aby obliczyć dochód brutto oraz netto niezbędna jest znajomość poniesionych kosztów uzyskania przychodu. Są to środki, które pozwoliły osiągnąć przychód lub posłużyły do zabezpieczenia źródła przychodów.

  • W przypadku osób prawnych czy jednoosobowej działalności gospodarczej będą to wszystkie gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością.
  • W przypadku osób zatrudnionych na umowę o pracę do obliczeń wykorzystuje się zryczałtowany koszt uzyskania przychodu, wynoszący zgodnie z przepisami 139,06 zł lub 111,25 zł (w zależności od miejsca pracy wyszczególnionego w umowie w relacji do miejsca zamieszkania).
  • Kosztami uzyskania przychodów w przypadku umowy o dzieło lub umowy zlecenie jest 20%, lub 50% wypracowanego przychodu.

Warto dodać, że przez koszty uzyskania przychodów w przedsiębiorstwie należy rozumieć wydatki, które zostały poniesione bezpośrednio na działalność gospodarczą i nie mogą one mieć żadnego związku z osobistym majątkiem przedsiębiorcy. Trzeba je także odpowiednio udokumentować.

Koszty uzyskania przychodu w działalności gospodarczej

Kosztem uzyskania przychodu mogą być dowolne środki wydatkowane na cele firmowe, o ile da się uzasadnić ich bezpośredni wpływ na uzyskanie przychodu lub zabezpieczenie jego źródła. Prawo określa ogólne cechy tego typu kosztów, ale nie znajdziesz w ustawie ich gotowej, zamkniętej listy.

Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, Twój księgowy oraz pracownik Urzędu Skarbowego to odpowiednie osoby, które mogą pomóc Ci zakwalifikować dany wydatek jako obniżający wartość podatku dochodowego lub nie. Dodatkowo biuro księgowe podzieli Twoje koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów na bezpośrednie oraz pośrednie.

  • Koszty bezpośrednie to na przykład materiały, z których wykonane są Twoje produkty lub przy pomocy których świadczysz usługi.
  • Koszty pośrednie to wszystko, co wpływa na funkcjonowanie Twojej firmy (na przykład płatności dotyczące utrzymania siedziby czy dostęp do internetu), ale nie stanowi bezpośredniego elementu sprzedawanych dóbr.

Prawo zawiera jednak pewne wyjątki w tym zakresie. Przeczytasz o nich w art. 23 ustawy o podatku dochodowym2. Niestanowiące kosztów uzyskania przychodów wydatki dotyczą, m.in. reprezentacji. Kosztem uzyskania przychodów nie jest również odprowadzony VAT czy podatek dochodowy.

Przychód a dochód, czyli jak dokonać obliczeń?

Aby obliczyć przychód, wystarczy, że wykonasz kilka prostych działań:

  1. Określ przedział czasowy, z którego chcesz poznać wynik sprzedaży. Najczęściej jest to miesiąc lub rok, czasem także kwartał.
  2. Zsumuj wszystkie kwoty netto z faktur wystawionych w danym czasie. Pamiętaj, że źródłem danych do obliczenia przychodu są daty na dokumentach sprzedaży, a nie moment, w którym pieniądze trafiają na konto (czyli kiedy klient faktycznie płaci należność).
  3. Nie dodawaj wartości zwrotów, bonifikat czy skont. Uzyskana suma to właśnie przychód w danym okresie rozliczeniowym.

Aby obliczyć dochód brutto, od powyższego wyniku odejmij koszt uzyskania przychodu. Dochód netto uzyskasz z kolei, odejmując dodatkowo wartość należnego podatku dochodowego.

Przykład

Robert jest operatorem koparki i w swojej działalności gospodarczej zajmuje się głównie wykopami pod fundamenty. W sierpniu wystawił trzy faktury na kwotę netto w wysokości 8 000 zł, z czego za dwie zapłacono mu we wrześniu. Robert zatankował swoją maszynę w sierpniu za łączną kwotę 6 000 zł, a serwis wykonał dla niego drobną naprawę za 2 000 zł.

  • Przychód Roberta poznasz po zsumowaniu kwot netto z faktur (3 × 8 000 zł). To 24 000 zł. Nie ma znaczenia fakt, że dwoje klientów dokonało płatności w kolejnym miesiącu.
  • Dochód brutto Roberta to jego przychód minus koszty uzyskania, a więc 24 000 zł – 6 000 zł – 2 000 zł = 16 000 zł.
  • Dochód netto zostanie na koncie Roberta, kiedy od kwoty 16 000 zł zapłaci podatek dochodowy. Jeśli prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, będzie to PIT, a jeśli spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością — CIT.

Źródło:

1. https://lexlege.pl/ustawa-o-podatku-dochodowym-od-osob-fizycznych/art-14/

2. https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/podatek-dochodowy-od-osob-fizycznych-16794311/art-23

5/5 - (2 votes)
Komentarze (0)
Zostaw komentarz