Poręczenie kredytu – przydatne informacje dla żyranta

poręczenie kredytu

Poręczenie kredytu to umowa, która zawiera zakres odpowiedzialności poręczyciela, jego prawa i obowiązki. Dla instytucji finansowej poręczenie kredytu to dodatkowy sposób zabezpieczenia roszczenia. Żyrant odpowiada przed wierzycielem całym swoim majątkiem, a samo zobowiązanie istnieje dopóty, dopóki dług nie zostanie spłacony.

Wyobraź sobie, że bliska Ci osoba poprosiła Cię o poręczenie kredytu. Zapewnia, że nawet tego nie odczujesz, że to jedynie formalność, bo swój kredyt gotówkowy z żyrantem będzie spłacała terminowo. Nim zgodzisz się na poręczenie kredytu, przeczytaj jakie obowiązki się z tym wiążą.

Zastanów się także nad tym, czy osobę, która prosi Cię o poręczenie kredytu, będzie stać na jego spłatę. Pamiętaj, że w razie problemów z uiszczaniem kolejnych rat, to do Ciebie zwróci się wierzyciel z prośbą o uregulowanie długu.

Nie podejmuj decyzji spontanicznie. Nim zgodzisz się na poręczenie kredytu, przemyśl to, czy stać Cię na, by spłacać cudzy dług.

Odpowiedź sobie także na pytanie, czy sam w przyszłości nie planujesz wzięcia kredytu lub pożyczki. Jeśli to rozważasz, to musisz wiedzieć, że poręczenie kredytu obniży Twoją zdolność kredytową.

Na czym polega poręczenie kredytu gotówkowego?

Niezależnie od tego, czy mówimy o takim instrumencie finansowym jak kredyt gotówkowy z żyrantem, czy pożyczka z poręczycielem, samo poręczenie kredytu to dość poważne zobowiązanie.

Zgodnie z art. 876 Kodeksu Cywilnego:

„§  1. Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał.

§  2. Oświadczenie poręczyciela powinno być pod rygorem nieważności złożone na piśmie1.”

Co ciekawe, można poręczyć również za dług, który jeszcze nie powstał (dług przyszły). Takie poręczenie możliwe jest do wysokości z góry oznaczonej. Kodeks cywilny pozwala również odwołać ten rodzaj poręczenia w każdym czasie, pod warunkiem, że dług jeszcze nie powstał2.

Poręczenie kredytu to dla banku lub innej instytucji (niektóre z nich oferują taki produkt jak pożyczka z poręczycielem) rodzaj dodatkowego zabezpieczenia.

To „gwarancja” uregulowania długu. Jest ona związana z tym, że nawet jeśli kredytobiorca przestanie go spłacać, to spełnienia roszczenia będzie można domagać się od poręczyciela. Dla kredytobiorcy poręczenie kredytu to natomiast sposób na zwiększenie swoich szans na otrzymanie upragnionego zobowiązania. Dla banku kredyt z żyrantem to sygnał, że nawet jeśli dłużnik zacznie „migać się” od spłaty roszczenia, to jest osoba, która będzie musiała uregulować je za niego.

Z uwagi na odpowiedzialność poręczyciela i jej zakres bank oceni zdolność kredytową przyszłego żyranta, równie skrupulatnie, co samego kredytobiorcy. Przyjrzy się również historii kredytowej poręczyciela. Może również poprosić go o zaświadczenie o dochodach lub o inny dokument poświadczający istnienie regularnego i odpowiedniego wysokiego dochodu. Jeśli rozważasz poręczenie kredytu, licz się także z tym, że będziesz musiał przedstawić bankowi swoją sytuację finansową.

Co powinna zawierać umowa poręczenia?

Aby mieć pewność, że kredyt z poręczeniem nie przysporzy nam trudności, warto zwrócić szczególną uwagę na to, co znajdzie się w umowie poręczenia. To właśnie ona reguluje m.in. takie kwestie jak odpowiedzialność poręczyciela.

Prawidłowo sporządzona umowa poręczenia powinna zawierać:

  • Zakres odpowiedzialności za dług – jako poręczyciel masz prawo określić to, w jakim stopniu odpowiadasz za zobowiązanie dłużnika. Możesz odpowiadać za cały dług, za jedynie jego część (do określonej jego kwoty) lub za „sam dług”. W ostatnim przypadku spłacasz „jedynie” pożyczoną kwotę, bez dodatkowych opłat.
  • Czas poręczenia kredytu – umowa poręczenia może precyzować również to, jak długo (przez jaki czas) odpowiadasz za uregulowanie należności.
  • Metody dochodzenia spłaty roszczenia – aby konieczność uregulowania całego zobowiązania nie obciążała wyłącznie Twojego konta, możesz zadbać o to, by w umowie poręczenia znalazł się zapis mówiący np. o tym, że bank nim zwróci się do Ciebie, wykorzysta inne metody odzyskania długu.
  • Obowiązki wierzyciela – głównym obowiązkiem wierzyciela jest niezwłoczne powiadomienie żyranta o zaległościach w spłacie. Jeśli zamierzasz poręczyć komuś kredyt, zadbaj o to, by taki zapis znalazł się w umowie. Dzięki temu, gdy dłużnik przestanie spłacać swoje zobowiązanie, natychmiast się o tym dowiesz i będziesz mógł podjąć odpowiednie kroki.
  • Powiadomienie o spłacie długu – ten obowiązek spoczywa przede wszystkim na dłużniku. Jeśli spłacił swoje zobowiązanie, to powinien Cię o tym powiadomić. W sytuacji, gdy jako poręczyciel wpłaciłeś już jakąś kwotę na rzecz uregulowania długu, to „prawowity kredytobiorca” musi Ci ją zwrócić.

Kiedy możesz zostać poręczycielem kredytu gotówkowego?

Poręczenie kredytu może dotyczyć praktycznie każdego kredytu, szczególnie tego, który opiewa na wyższe kwoty. Żyrant potrzebny jest wówczas, gdy osoba, która ubiega się o przyznanie kredytu hipotecznego czy gotówkowego, nie ma wystarczającej zdolności kredytowej.

Poręczycielem kredytu gotówkowego możemy zostać, gdy:

  • Jesteśmy osobami pełnoletnimi, posiadającymi pełną zdolność do czynności prawnych;
  • Mamy dobrą zdolność kredytową;
  • Posiadamy stały i udokumentowany dochód, którego wysokość pozwoli na spłatę zobowiązania (jeśli przestanie robić to kredytobiorca);
  • Nie figurujemy w żadnej z baz dłużników;
  • Jesteśmy w wymaganym przez bank czy firmę pożyczkową wieku;
  • Spełnimy inne, sformułowane przez instytucję finansową wymagania.

Warto wiedzieć, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, kiedy możesz zostać poręczycielem kredytu gotówkowego. Może się bowiem zdarzyć, że nawet jeśli jako żyranci spełnimy wszystkie postawione przez bank warunki, to z jakiegoś powodu odrzuci on naszą „kandydaturę”.

Żyrantem rzadko może zostać nasz małżonek czy małżonka. O wiele częściej taką rolę odgrywają rodzice, rodzeństwo lub inne osoby mające wystarczającą zdolność kredytową i dobrą historię kredytową.

Sprawdź nasz poradnik Jak zwiększyć zdolność kredytową

Jakie są obowiązki i prawa poręczyciela?

Poręczenie kredytu wiąże się z pewnymi prawami i obowiązkami, które na mocy sporządzonej umowy spoczywają na poręczycielu. Głównym obowiązkiem poręczyciela jest spłacenie podżyrowanego kredytu wtedy, gdy przestanie spłacać go kredytobiorca. Z praktycznego punktu widzenia poręczenie kredytu oznacza realną możliwość, że przyjdzie nam uregulować nie swoje zobowiązanie.

Warto wiedzieć, że jako poręczyciele kredytu (żyranci) jesteśmy w takim samym stopniu odpowiedzialni za spłatę długu, co „prawowity kredytobiorca”. Potwierdza to art. 877 Kodeksu cywilnego regulujący kwestię poręczyciela jako dłużnika głównego.

„W razie poręczenia za dług osoby, która nie mogła się zobowiązać z powodu braku zdolności do czynności prawnych, poręczyciel powinien spełnić świadczenie jako dłużnik główny, jeżeli w chwili poręczenia o braku zdolności tej osoby wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć”3.

Stąd też poręczenie kredytu nie jest jedynie czystą formalnością czy też uprzejmością, którą możemy wyświadczyć komuś z rodziny czy koledze z pracy. Poręczenie kredytu, to ważne zobowiązanie, które pociąga za sobą określone skutki prawne.

Co do zasady, odpowiedzialność poręczyciela związana jest z obowiązkami samego dłużnika. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której dana czynność prawna została przez osobę zadłużoną dokonana już po udzieleniu poręczenia. Takie działania dłużnika nie zwiększają zakresu zobowiązań poręczyciela.

Załóżmy, że osoba, której poręczyliśmy kredyt, spóźnia się z jego spłatą. Wówczas wierzyciel (np. bank) ma obowiązek niezwłocznie nas o tym powiadomić. Zgodnie z art., 881 Kodeksu cywilnego „w braku odmiennego zastrzeżenia, poręczyciel jest odpowiedzialny jako współdłużnik solidarny4.”

Co się stanie, jeśli żyrant nie spłaci kredytu?

A co stanie się wówczas, gdy Ciebie jako poręczyciela również nie będzie stać na spłatę kredytu? Nie licz na to, że w takim przypadku bank „zapomni” o swoich pieniądzach. Jeśli dłużnik przestał spłacać swoje zobowiązanie, a Ty nie masz go z czego uregulować, to egzekucją takiej należności może zająć się komornik. Są to wprawdzie skrajne przypadki, pokazują jednak, jak poważnym zobowiązaniem jest poręczenie kredytu.

Jak już wspomnieliśmy, jednym z praw poręczyciela jest prawo do wiedzy o opóźnieniach w spłacie. Kredyt z poręczeniem daje żyrantowi również prawo do odzyskania swoich pieniędzy (tych, które w imieniu dłużnika wpłacił na rzecz banku czy instytucji pożyczkowej). Taki zabieg nosi nazwę roszczenia regresowego. Niestety, o odzyskanie swoich pieniędzy, poręczyciel może ubiegać się dopiero wtedy, gdy cały dług zostanie spłacony.

Poręczenie kredytu ma istotny wpływ na naszą zdolność kredytową. To, jak poręczenie wpływa na zdolność kredytową, omówimy w dalszej części tego artykułu.

Czy żyrant może wycofać się z umowy?

Wycofanie się żyranta z umowy jest niezwykle trudne. Bank może zgodzić się na to wówczas, gdy kredytobiorca spłaca swoje długi w terminie i gdy np. zostało niewiele rat do uregulowania. W praktyce jednak poręczenie kredytu jest praktycznie niemożliwe do unieważnienia.

Jak poręczenie wpływa na zdolność kredytową?

Poręczenie kredytu a zdolność kredytowa to kwestia, nad którą mogą zastanawiać się osoby, które zostały poproszone o poręczenie kredytu, a której nie mają jeszcze żadnych zobowiązań (ale np. rozważają ich zaciągnięcie w przyszłości).

Kredyt z poręczycielem zostaje odnotowany w BIK tak samo, jak „normalny” kredyt. Oznacza to, że fakt bycia żyrantem widnieje w Biurze Informacji Kredytowej, a do takich danych będą mieć dostęp instytucje finansowe.

Jak poręczenie wpływa na zdolność kredytową? Tutaj odpowiedź jest prosta. Jak każdy dług, tak i kredyt, którego jesteśmy poręczycielami sprawia, że nasza zdolność kredytowa zostaje mocno obniżona. Z punktu widzenia banku czy firmy pożyczkowej poręczyciel kredytu może w każdej chwili zostać zobligowany do spłaty zobowiązania, które poręczył.

W sytuacji, gdy zdecydowaliśmy się na poręczenie kredytu, dobrą praktyką może być zobowiązanie do spłaty długu więcej niż jednej osoby. Przy znalezieniu więcej niż jednego poręczyciela, nawet jeśli kredyt z żyrantem przestanie być spłacany, to odpowiedzialność poręczyciela będzie mniejsza (rozłoży się na więcej osób). Minusem jest natomiast to, że i tak nie wiadomo, do której z tych osób zwróci się bank z prośbą o spłatę roszczenia. Najprawdopodobniej będzie to ten poręczyciel, którego majątek pozwoli najszybciej spłacić dług.

Źródła:

1 https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-876
2 https://www.arslege.pl/kodekscywilny/k9/s2044/
3 https://www.arslege.pl/kodekscywilny/k9/s2044/
4 https://www.arslege.pl/kodeks-cywilny/k9/s2044/

Komentarze (0)
Zostaw komentarz