Odsetki maksymalne. Sprawdź, ile wynoszą!

Odsetki maksymalne

Jeśli planujesz wzięcie kredytu lub pożyczki, pojęciem, z którym koniecznie musisz się zapoznać, są odsetki maksymalne. Ile wynoszą maksymalne odsetki za opóźnienie? Co zrobić, by ich uniknąć? Jakie są limity odsetek maksymalnych? Zapoznaj się z naszym artykułem i dowiedz się, czy odsetki maksymalne są czymś, czego musisz się obawiać

Nawet jeśli na co dzień nie mamy nic wspólnego z finansami, to większość z nas potrafiłaby odpowiedzieć na pytanie, czym są odsetki. Z punktu widzenia osoby potrzebującej finansowego wsparcia odsetki są ceną, jaką płaci ona za korzystanie ze środków pieniężnych, które do niej nie należą. Oczywiste wydaje się bowiem to, że biorąc pożyczkę czy to w banku, czy w instytucji pożyczkowej, będziemy musieli oddać więcej, niż otrzymaliśmy. Z kolei z punktu widzenia kredytodawcy czy pożyczkodawcy odsetki to wynagrodzenie za to, że pożyczył nam pieniądze.

Odsetki maksymalne – definicja

Zaciągając zobowiązanie pieniężne na mocy zawartej umowy, jesteśmy zobligowani do tego, by spłacać je zgodnie z harmonogramem. Niezależnie od tego czy będzie to pożyczka na raty, czy kredyt gotówkowy, opóźnienia w spłacie, przełożą się na określone konsekwencje finansowe. Jedną z takich kar są właśnie odsetki maksymalne, które może nałożyć na nas bank lub firma pożyczkowa za to, że nie wywiążemy się z umowy. Co to oznacza w praktyce? To, że jeśli nie spłacimy swojego długu w terminie, to zostaną doliczone do niego odsetki. Z jednej strony odsetki maksymalne mają zmobilizować nas jako dłużników do jak najszybszej spłaty zobowiązania, z drugiej zaś instytucje finansowe „wynagradzają sobie” w ten sposób to, że np. nie mogą ponownie pożyczyć czy zainwestować tych środków, których my jeszcze nie zwróciliśmy.

O tym, kiedy pożyczkodawcy lub kredytodawcy należą się odsetki mówi art. 359 Kodeksu cywilnego. Wspomniany przepis precyzuje także to, jaka jest maksymalna wysokość odsetek. Czytamy w nim, co następuje:

§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych1.”

Ten sam przepis mówi nam również o tym, że maksymalna wysokość odsetek związanych z daną czynnością prawną (np. podpisaniem umowy pożyczki) nie może być wyższa niż dwukrotność odsetek maksymalnych. W sytuacji, w której wartość naliczonych odsetek wynikających ze wspomnianej czynności prawnej jest wyższa od wartości odsetek maksymalnych, to kredytodawcy lub pożyczkodawcy w omówionym przypadku i tak „należą się” odsetki maksymalne.

Wysokość odsetek ustawowych zostaje podana przez Ministra Sprawiedliwości w ramach obwieszczenia i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Ile wynoszą odsetki maksymalne w 2020 roku

Chociaż w polskim prawie nie znajdziemy samej definicji odsetek, to mimo braku tej definicji, ustawodawca przewidział kilka ich rodzajów. Są to odsetki:

  • ustawowe;
  • ustawowe za opóźnienie;
  • za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Odsetki ustawowe są tym rodzajem odsetek, z którym spotkamy się najczęściej. Ich wysokość określa cytowany już art. 359 Kodeksu cywilnego. Na mocy niedawnej obniżki stóp procentowych odsetki ustawowe wynoszą 3,6 proc. w skali roku (stan na 19.06.2020 r.). Z wysokością odsetek ustawowych wiążą się odsetki maksymalne, bowiem ich wysokość nie może przekraczać dwu krotności odsetek ustawowych. To zaś oznacza, że odsetki maksymalne 2020 wynoszą 7,2 proc. w skali roku.

Warto podkreślić, że odsetki ustawowe nie są tym samym, co odsetki ustawowe za opóźnienie. Drugi rodzaj odsetek „należy się” wierzycielowi wówczas, gdy dłużnik spóźnia się z uregulowaniem swojego świadczenia. Są to odsetki naliczane za ten czas, w którym osoba zadłużona korzysta z kapitału wierzyciela po umówionym terminie zwrotu.

Przyjmijmy, że 10 czerwca Kasia pożycza od Zosi 1000 złotych i umawia się z nią tak, że wspomnianą kwotę wraz z odsetkami zwróci jej do 10 lipca. Tym samym kwota, która „wróci” do Zosi powinna być powiększona o odsetki ustawowe liczone za cały czas trwania umowy. Wyobraźmy sobie teraz, że Kasia spóźni się ze spłatą i pożyczoną kwotę odda nie 10 lipca, a 10 dni później. Wówczas Zosia poza odsetkami ustawowymi, które normalnie jej się należą, ma prawo domagać się od Kasi również rekompensaty za opóźnienie w spłacie. Będą nią właśnie maksymalne odsetki za opóźnienie, które liczone są za sam okres zwłoki w uregulowaniu świadczenia.

Odsetki maksymalne za opóźnienie

Odsetki wiążą się ze świadczeniem, z którego wynikają. Jeśli dłużnik zwleka ze spłatą świadczenia, mogą stanowić one formę odszkodowania dla wierzyciela, który czeka na zwrot należących do niego środków. Z prawnego punktu widzenia odsetki mają charakter akcesoryjny. Oznacza to, że do tego byśmy musieli zapłacić odsetki, konieczne jest istnienie zobowiązania podstawowego z którego te odsetki wynikają.

Warto jednak wspomnieć, że zależność ta, „nie działa” w drugą stronę. Jeśli uregulowaliśmy już „główny” dług, a nie uiściliśmy jeszcze odsetek, to te wciąż będziemy musieli spłacić. Spłata długu, od którego zostały nam naliczone odsetki, nie sprawi bowiem, że te przestaną nas obowiązywać. Wierzyciel spłaty odsetek ma prawo dochodzić przed sądem, może również dokonać ich cesji (i to bez wiedzy, i zgody dłużnika).

Odsetki maksymalne za opóźnienie i ich wysokość określa art. 481 Kodeksu cywilnego w którym znajdziemy następujące informacje:

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi2.”

Jeśli to, ile wyniosą odsetki za opóźnienie nie zostało ustalone, to wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie. Ich wysokość jest równa stopie referencyjnej Narodowego Banku Polskiego (NBP) i 5,5 punktów procentowych. W sytuacji, w której wierzytelność podlega wyższemu oprocentowaniu, wierzyciel ma prawo domagać się odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Warto jednak sprecyzować, że maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie w ciągu roku nie może być wyższa niż dwukrotność wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. Jeśli ma to miejsce, to kredytodawcy lub pożyczkodawcy i tak przysługują „jedynie” odsetki maksymalne za opóźnienie. W sytuacji, w której dłużnik spóźnia się ze spłatą świadczenia, wierzyciel ma prawo domagać się zadośćuczynienia poniesionej szkody na zasadach ogólnych.

Czy odsetki zawsze trzeba zapłacić?

Chociaż jak już wspomnieliśmy, odsetki powiązane są z istnieniem zobowiązania, z którego wynikają. Mimo to nie zawsze będziemy mieć z nimi do czynienia. To, że nasz portfel obciążą odsetki w określonej wysokości, musi wynikać z umowy (np. umowy pożyczki), orzeczenia sądu lub ustawy. W praktyce oznacza to, że jeśli pożyczyliśmy np. 2000 złotych od członka rodziny, a w umowie pożyczki nie znalazł się zapis o tym, że w przypadku zwłoki musimy zwrócić pożyczoną kwotę wraz z odsetkami, to nasz dług (nawet jeśli spóźnimy się ze spłatą) nadal wynosił będzie 2000 złotych.

Maksymalne odsetki za opóźnienie. Podsumowanie

Maksymalne odsetki za opóźnienie w 2020 roku wynoszą 5,6 proc. w skali roku (stan na 19.06.2020). Wprawdzie zgodnie z zasadą swobody umów zawierające ją podmioty mają prawo zmienić wysokość odsetek ustalonych w umowie. Mimo to jednak odsetki te nie mogą być wyższe niż odsetki maksymalne. Jeśli strony między sobą umówią się na płacenie odsetek wyższych niż odsetki maksymalne, to taki zapis nie będzie miał mocy prawnej.

Maksymalne odsetki umowne mogą pełnić funkcję dyscyplinującą dłużnika, mającą skłonić go do jak najszybszej spłaty zobowiązania. Dla wierzyciela odsetki maksymalne to rekompensata za ten czas, gdy z należących do niego środków, korzysta ktoś inny. Pamiętajmy również, że jeśli w umowie pożyczki od osoby prywatnej, nie znalazł się zapis o konieczności uregulowania odsetek, to nie będziemy mieli obowiązku ich uiścić. Inaczej jest wówczas, gdy pożyczamy pieniądze w banku czy w firmie pożyczkowej. W tym drugim przypadku każde opóźnienie w spłacie pociągnie za sobą dodatkowe koszty.

Źródła:

1https://www.arslege.pl/zrodla-i-wysokoscodsetek/k9/a4220/https://www.arslege.pl/zrodla-i-wysokosc-odsetek/k9/a4220/
2https://www.arslege.pl/odsetki-za-opoznienie-w-spelnianiu-swiadczen-pienieznych/k9/a5019/

Komentarze (0)
Zostaw komentarz