Kiedy windykacja, a kiedy komornik? Co mówi prawo w 2019 roku?

Wielu wydaje się, że windykator i komornik – pomimo mylącej nazwy działają w identyczny sposób. Faktycznie – oba podmioty dążą do wyegzekwowania niespłaconych zobowiązań od dłużników. I na tym ich podobieństwa się kończą … Bo po pierwsze – pojawiają się na innym etapie postępowania oraz po drugie – działają na zupełnie innych zasadach. Sprawdźmy więc, kiedy dłużnik może mieć do czynienia z windykacją – a kiedy z komornikiem!

Windykacja to egzekucja a windykator to komornik?

windykator a komornikJak wyjść z długów? Te pytanie zadaje sobie ponad 2,5 mln Polaków, którzy według danych Krajowego Rejestru Długów z listopada 2018 roku, posiadają zaciągnięte zobowiązania na łączną pulę 45,7 mld zł! W tym gronie znajdują się również osoby, które ogłosiły już upadłość konsumencką1 .

Jak twierdzą specjaliści – wielu dłużników próbuje ratować sytuację zaciągając kolejne kredyty i pożyczki, a te są najgorszym z wielu możliwych rozwiązań. Wiele firm pożyczkowych, często też z pogranicza prawa – pomimo obecności klienta w rejestrze osób zadłużonych udziela wsparcia finansowego, oferując monstrualnie wysokie oprocentowanie. To suma summarum powoduje, że pętelka finansowa coraz bardziej zaciska się na portfelu płatnika i tak kiepsko radzącego sobie ze spłatą bieżących zobowiązań. Wtedy wierzyciel w celu odzyskania swoich pieniędzy zatrudnia WINDYKATORA!

Firma windykacyjna – na czym polega i czy jest się czego obawiać?

Czy pracownik firmy windykacyjnej to komornik? Absolutnie nie! Najważniejszą różnicą między nimi jest to, że z windykatorem istnieje możliwość polubownego porozumienia się i rozłożenia zadłużenia w ratach. Podobnej rzeczy u komornika – niestety nie da się zasądzić. A nawet, jeśli tak jest to dłużnika czeka długa i stresująca przeprawa. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykułach:

Po drugie – windykator to nie funkcjonariusz publiczny, który działa z ramienia sądu! Nie ma więc takich praw jak komornik, policjant czy członkowie prokuratury i sądu. Dlatego dług wnioskowany przez windykatora to jeszcze nie powód do płaczu. Wręcz przeciwnie – to szansa na spokojne rozwiązanie sprawy i stopniowe wychodzenie ze spirali zadłużenia. Wierzyciel korzysta z usług windykacyjnych najczęściej, by odciążyć swoje przedsiębiorstwo od dodatkowych spraw. Często też bardziej opłaca mu się sprzedać taki dług, którego właścicielem staje się konkretna firma windykacyjna. Niemniej jednak, w większości przypadków dąży do wyegzekwowania zaległych należności. W jaki sposób?

  • Przed upływem 60 dni do terminu płatności – windykator dzwoni do dłużnika z zapytaniem o powód opóźnienia. Tym samym daje szansę na spłatę należności bez ponoszenia dodatkowych konsekwencji, np. opłat za wysłane SMS-y i połączenia telefoniczne,
  • Po upływie 60 dni od terminu płatności – firma windykacyjna może:

-wysłać pisemne zawiadomienie o konieczności uregulowania długu (listownie lub e-mailowo),

-skontaktować się z płatnikiem telefonicznie lub SMS-owo – wysyłając przy tym kwotę długu wraz z rachunkiem, na jaki należy dokonać przelewu,

ustalać z płatnikiem termin spłaty długu i ewentualnie rozłożenie go na raty

-poinformować o konsekwencjach braku wpłaty – w tym rozumieniu mamy na myśli wpis do rejestru osób zadłużonych BIK, BIG “InfoMonitor” oraz KRD. Taka informacja wpłynie na obniżenie zdolności kredytowej płatnika – a przede wszystkim ograniczy możliwość zaciągnięcia kredytu czy nawet drobnej pożyczki.

Co jeszcze może windykator?

Gdy powyższe działania nie przyniosą pożądanego skutku – windykator może zgłosić sprawę do sądu o wszczęcie postępowania. Wtedy sąd zbada całą sytuację i zasądzi od dłużnika nakaz uregulowania zobowiązań wraz z poniesieniem wszelkich kosztów lub nie. Na tym właśnie momencie kończy się rola firmy windykacyjnej, a rozpoczyna działanie komornika. Oczywiście – gdy pozwany nadal będzie konsekwentnie migał się od uregulowania zobowiązań.

Czego nie ma prawa dokonać windykator?

windykacjaNależy pamiętać, że większość firm windykacyjnych działa zgodnie z prawem. Jednak wśród nich znajdą się i takie, które skutecznie mogą uprzykrzać życie dłużnikowi. Zgodnie z obowiązującymi przepisami stosowanie innych form nacisku niż te, które przedstawiliśmy powyżej są niedozwolone i noszą miano przestępstwa! Należą do nich:

  • Seria głuchych telefonów i SMS-ów o każdej porze dnia i nocy
  • Informowanie o zadłużeniu osób trzecich – rodziny, znajomych, pracodawcy
  • Wtargnięcie na teren posesji/mieszkania płatnika
  • Grożenie egzekucją komorniczą!
  • Żądanie spłaty przedawnionego długu – czytaj także: Masz długi? Sprawdź, kiedy przedawnia się dług i poznaj swoje prawa!
  • Dopytywanie się o stan majątku zadłużonego
  • Przekazywanie fałszywych informacji o konsekwencjach zadłużenia
  • Naliczanie wysokich odsetek za niespłaconą kwotę
  • Nachodzenie płatnika w miejscu pracy

Niektóre z tych podpunktów mogą przybrać znamiona stalkingu – a jest to czyn karalny, z pozbawieniem wolności do lat 3. Zgodnie, z art. 190a Kodeksu karnego: § 1. Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Co więcej, jeżeli sprawca działa w sposób określony w § 1 w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 2 .

Windykator – nie jest ponad prawem!

W takim razie, co może windykator? Jak widać – bardzo niewiele. Każda jego czynność dokładnie określona jest przez prawo. Złamanie którejkolwiek z nich może grozić karą więzienia. Dlatego wszelkie przejawy naruszenia nietykalności osobistej, dłużnik powinien zgłosić na Policję bądź wystosować odpowiedni pozew do sądu rejonowego o naruszenie dóbr osobistych. Mało tego – na drodze cywilnej poszkodowany może domagać się odszkodowania! Artykuł 24 Kodeksu cywilnego wspomina o tym, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie3

Dodatkowo – artykuł 448 podkreśla, że sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia4.

Komornik – gdy działania windykacyjne spełzną na niczym …

kiedy komornikPrzejdźmy zatem do uprawnień komornika, którego działania są zdecydowanie bardziej rozbudowane i restrykcyjne. Jego zadania dokładnie opisane są w ustawie o komornikach i egzekucji komorniczej z 22.03.2018 roku5 . W myśl jej przepisów musi działać zgodnie z prawem. W przeciwnym razie, grozi mu odpowiedzialność dyscyplinarna – upomnienie, nagana, kara pieniężna i w ostateczności wydalenie z zawodu.

Jego zadaniem – podobnie, jak windykatora jest odzyskanie długu w postaci gotówki – albo zajęciu tego, co stanowi jego równowartość w gotówce! Jednak zanim tego dokona musi posiadać w ręku tytuł wykonawczy, czyli prawomocne orzeczenie sądu. Może to być akt notarialny lub orzeczenia nieprawomocne. Bez tych dokumentów, egzekucja komornicza nie może się rozpocząć!

Co może komornik sądowy?

Zadania komornika dokładnie określa art. 3 ustawy o komornikach i egzekucji komorniczej6 . Może zatem:

  • Wykonywać orzeczenia sądowe w sprawach o roszczenia pieniężne i niepieniężne
  • Zarządzać postanowieniami o zabezpieczeniu spadku lub sporządza spis inwentarza
  • Sprawować zadania określone w innych ustawach
  • Wykonywać również inne tytuły wykonawcze oraz tytuły egzekucyjne, które podlegają egzekucji
  • Na zlecenie sądu – osobiście doręczać zawiadomienia sądowe, pisma procesowe, a także inne dokumenty sądowe
  • Na wniosek organizatora licytacji – ma prawo sprawować kontrolę nad dobrowolnymi publicznymi licytacjami

Egzekucja komornicza – jak przebiega?

Przede wszystkim należy pamiętać, że prowadzona przez komornika egzekucja komornicza ma na celu wyegzekwowanie zobowiązań, które należą się wierzycielowi. Dlatego egzekutor nie może sam decydować o tym, co zajmie – a co pozostawi dla dłużnika. To wierzyciel i sąd decydują o tym, jakie przedmioty podlegają skonfiskowaniu. Zatem możliwości komornika są ograniczone prawem. Nie może doprowadzić również do sytuacji, w której dłużnik i rodzina całkowicie pozostają bez środków do życia! Czytaj także:

Egzekucji komorniczej nie mogą podlegać, zgodnie z art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego7 , m.in.:

  • Przedmioty codziennego użytku, niezbędne do egzystowania – np. bielizna, ubrania dzienne, a także odzież niezbędna do pełnienia służby i wykonywania zawodu
  • Zapasy żywności i opału
  • Urządzenia domowe, które są konieczne do życia dłużnika oraz domowników: pralka czy lodówka (z wyjątkiem takich, które noszą znamiona luksusowych), odkurzacz, łóżka i krzesła (w liczbie odpowiadającej liczbie domowników), źródło oświetlenia (z wyjątkiem, np. drogocennej i zabytkowej lampy)
  • Przedmioty oraz narzędzia niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej – np. laptop
  • Produkty lecznicze, a także przedmioty niezbędne z powodu niepełnosprawności jednego z domowników
  • Przedmioty konieczne do nauki, odznaczenia, papiery osobiste
  • Dla dłużnika nieotrzymującego stałej pracy – kwotę, która zapewni utrzymanie rodziny na dwa tygodnie
  • Poszczególnych przedmiotów wchodzących w skład gospodarstwa rolniczego – np. zwierząt gospodarskich w ciąży, zakontraktowanych zwierząt rzeźnych. Więcej o tym mówi art. 8a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i administracji.

A co z wpływami na rachunek bankowy? 

Wolne od zajęcia komorniczego są zgodnie z art. 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i administracji8.

  • Alimenty
  • Zasiłki dla opiekunów, a także świadczenia wychowawcze i integracyjne
  • Dodatki wypłacane na rodzinę – np. 500+ bądź dodatki porodowe, rodzinne, dla sierot
  • Świadczenia dla opiekunów oraz te uzyskiwane w ramach pomocy społecznej
  • Jednorazowe świadczenia o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin “Za życiem”

Co komornik może zająć?

spirala zadłużeniaJeśli dłużnik nie spłaci w terminie swojego zobowiązania – to poza wynagrodzeniem oraz innymi dodatkowymi świadczeniami, komornik najczęściej zajmuje ruchomości oraz nieruchomości. Zatem ma prawo zagarnąć:

  • Wynagrodzenie 

– dokładniej o tym mówi art. 9 ustawy o postępowaniu komorniczym i administracji. Zgodnie z nim funkcjonariusz ma prawo zająć całą kwotę, która wyższa jest od kwoty wolnej od zajęcia. Dłużnikowi musi pozostawić jedynie sumę równą minimalnemu wynagrodzeniu w 2019 roku – czyli 1633 zł na rękę,

-zagarnia 60 proc. wynagrodzenia, jeśli należności powstały w wyniku niezapłaconych alimentów i 50 proc. – gdy długi pojawiły się z innego powodu

-powyższe zasady nie są ogólne i odnoszą się jedynie do zatrudnionych na umowę o pracę! Z umowy zlecenia, jak i o dzieło komornik może zająć, nawet 100% kwoty.

  • Rachunek bankowy

komornik ma prawo zablokować rachunek bankowy i pobierać z niego środki na spłacenie długu. Do dyspozycji płatnika musi pozostawić kwotę wolną od zajęcia, która stanowi 75 proc. wynagrodzenia – 1687 zł.

  • Ruchomości

do “władania”, czyli swobodnego użytkowania danego przedmiotu, komornik może zaliczyć: auto, komputer, sprzęty AGD/RTV, telefony oraz inne wyposażenia domu

  • Nieruchomości

komornik ma prawo do zajęcia nieruchomości, nawet jeśli dłużnik jest jej współwłaścicielem. Dokonuje ich oszacowania wraz z opisem, natomiast biegły sądowy przeprowadza ich dokładną wycenę.  Mogą mu podlegać: dom, mieszkanie, działka, a także garaż.

  • Emeryturę i rentę

-w 2019 roku, minimalna emerytura wynosi 1100 zł – a kwota, która jest bezpieczna od zajęcia komorniczego to 75 proc. minimalnego świadczenia – a więc 825 zł

-w przypadku renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, kwota wolna od zajęcia w 2019 roku to 825 zł. Z kolei, 618,75 zł dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Skarga na działania komornika

Oczywiście – podobnie, jak w przypadku windykatora, dłużnik ma prawo złożyć skargę na działania komornika. Mówi o tym art. 767 Kodeksu postępowania cywilnego9skargę może złożyć strona lub inna osoba, której prawa zostały przez czynności lub zaniechanie komornika naruszone bądź zagrożone. Dodatkowo, komornik w terminie trzech dni od dnia otrzymania skargi sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności, o ile nie zostało ono sporządzone wcześniej, albo przyczyn jej zaniechania i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia. O uwzględnieniu skargi komornik zawiadamia skarżącego oraz zainteresowanych, których uwzględnienie skargi dotyczy.

Komornik a windykator – co lepsze?

komornik czy windykacjaPodsumowując, różnic pomiędzy windykatorem, a komornikiem jest zasadniczo wiele. Tak więc spłatę należności długu można dokonać na dwa sposoby. Pierwszy to polubowny konsensus z firmą windykacyjną, który umożliwia korzystne negocjacje dla obu stron. Drugi – bardziej bezwzględny to proces sądowy, w konsekwencji którego do akcji wkracza komornik. Dlatego, jeśli płatnik ma świadomość tego, że współpraca z firmą windykacyjną przyniesie mu względne korzyści i przy okazji uchroni od niepotrzebnego stresu to warto już na tym etapie porozumieć się z wierzycielem. Rzadko kiedy rezygnują oni ze swoich należności, które za wszelką cenę będą chcieli odzyskać.  Warto, by każdy dłużnik miał ten fakt na uwadze.

1. https://krd.pl/Centrum-prasowe/Informacje-prasowe/2018/Konsumenci-upadaja-powoli

2. https://www.arslege.pl/stalking/k1/a39333/

3. https://www.arslege.pl/srodki-ochrony-dobr-osobistych/k9/a1003/

4. https://www.arslege.pl/zadoscuczynienie-pieniezne-za-naruszenie-dobra-osobistego/k9/a4736/

5. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000771

6. https://www.arslege.pl/zadania-komornika/k1719/a113375/

7. https://www.arslege.pl/ograniczenia-przedmiotowe-egzekucji/k14/a10135/

8. https://www.arslege.pl/ustawa-o-postepowaniu-egzekucyjnym-w-administracji/k104/

9. https://www.arslege.pl/skarga-na-czynnosci-komornika/k14/a10035/

3 komenatrze “Kiedy windykacja, a kiedy komornik? Co mówi prawo w 2019 roku?”

  1. Świetny tekst! Podstawa to znać swoje prawa i wiedzieć co komu wolno. Z drugiej strony trzeba też pamiętać, że windykator to też człowiek i z większością firm da się dogadać. Sam miałem spore kłopoty. Sprawa trafiła do eos ksi i bez problemu się z nimi dogadałem.

  2. Ja również miałem do czynienia z tą firmą, mimo olbrzymiego stresu zdołałem wynegocjować dobre dla mnie warunki i spłacam co miesiąc. Liczę na lekkie obniżenie tego długu, bo słyszałem że przy dużej wiarygodności dłużnika jest szansa na lepsze warunki – warto się zatem dogadywać

  3. Bardzo dobrze wytłumaczone, bardzo mi się przydał ten tekst. A co do firmy, o której mówicie – zajmowali się długiem mojego brata i pomogli mu stanąć na nogi bo teraz wszystko spłaca w 1 racie, samemu ciężko było to ogarnąć a padła mu firma, dlatego się trochę podłamał. Jak czytam opinie o innych firmach windykacyjnych – chyba miał szczęście

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *