Jak sprawdzić długi osoby zmarłej?

Jak sprawdzić długi osoby zmarłej

Przypadki osób zmarłych, które za życia nie spłaciły ciążącego na nich długów są powszechne i szeroko spotykane. Jeśli jest się w posiadaniu wiedzy o długach bliskiej osoby lub co gorsza – nie miało, warto upewnić się, co dzieje się z nimi po ich śmierci. Niekiedy może to być spory problem dla krewnego!

Dłużnicy to bardzo szeroka i zróżnicowana grupa osób. Są to osoby młode, wkraczające na rynek pracy. Ludzie próbujący założyć pierwszą firmę. Ci w średnim wieku. Osoby doświadczone życiowo. Ponadto – ludzie w wieku podeszłym. Choć to ostatnia grupa obarczona jest najwyższym ryzykiem nagłej śmierci, to tak naprawdę może ona zaskoczyć dłużnika w każdym wieku.

Niespodziewana, ale i przewidziana śmierć kurczy grono dłużników, jednak co oznacza ona w kontekście długu? Po śmierci, wyznacznikiem podziału majątku nieżyjącego jest najczęściej testament. Zawarte w nim zapisy mają konkretną moc sprawczą. Dane elementy przypadają konkretnym zapisanym osobom bliskim (nie mylić z członkami rodziny) lub wskazanej jednej osobie. W ramach dziedziczenia, przypaść może samochód, dom, mieszkanie, działka lub konkretna suma majątku. Czy wlicza się w to także ewentualny dług zmarłego?

Z czego może się składać dług osoby zmarłej?

Zmarły może być zadłużony tak naprawdę z każdej możliwej dziedziny, która potencjalnie generuje długi. Mogą to być:

  • Niespłacone pożyczki i chwilówki.
  • Niespłacony kredyt hipoteczny w banku.
  • Nieuregulowany czynsz za najem mieszkania lub lokalu.
  • Nieuregulowana składka ubezpieczenia.
  • Niezapłacone rachunki za energię itd.
  • Niespłacone mandaty.
  • Nieuregulowane raty za dany produkt.
  • Niespłacona rata leasingu za samochód.
  • U przedsiębiorców – niespłacone faktury, nieuregulowane zobowiązania u kontrahentów.

Jak sprawdzić długi osoby zmarłej?

Jeśli poszukiwania na własną rękę w miejscu zamieszkania zmarłego nie przynoszą skutku i nie odnajduje się np. wyciągów z konta, wezwań do zapłaty i zaległych faktur, należy udać się do instytucji. Zadłużenie ze wspomnianych wyżej tytułów, najczęściej jest odnotowywane przez rejestry finansowe gromadzące dane dłużników – Biuro Informacji Kredytowej (BIK) lub bazy Biur Informacji Gospodarczej (BIG, Infomonitor lub KRD).

W przypadku osoby żyjącej, osoba trzecia może mieć problem ze sprawdzeniem np. czyjegoś BIK-u. Co innego w przypadku zmarłego. Jeśli zdecydowało się o przyjęciu spadku, wówczas nie ma problemu. Rejestry bezproblemowo udzielają informacji, jeśli dołączy się akt zgonu i poświadczenie, że jest się we władaniu przyznanym spadkiem.

Co innego w przypadku osób, które nie podjęły jeszcze decyzji co do spadku. Jeśli toczy się postępowanie co do nabycia spadku, wtedy rejestry mogą udzielić decyzji odmownej co do informacji o długach zmarłego dłużnika.

Rejestry nie udzielają informacji? Należy zwrócić się do sądu

Jeśli powyższa metoda okaże się nieskuteczna, innym sposobem na sprawdzenie długów osoby zmarłej będzie złożenie sądownego wniosku o spis inwentarza. Jeśli sąd przychyli się do tej decyzji, wyznacza on komornika sądowego. Zajmuje się on wówczas dokonaniem weryfikacji składu spadku osoby zmarłej. Sprawdza on, czy częścią jego nie są nieuregulowane zobowiązania wobec różnych podmiotów – firm, pożyczkodawców, banków, sklepów lub osób prywatnych.

Długi – nie tylko oficjalnie udokumentowane!

Ostatni aspekt warto rozwinąć. Długi mogą być bowiem nie tylko odnotowane w rejestrach finansowych i należne np. bankom, sklepom, firmom pożyczkowym, kontrahentom itd. Ponadto, mogą to być także długi u osób prywatnych, które są np. udokumentowane tylko na umowach lub nawet – notatkach. Są to najczęściej pożyczone osobiście kwoty pieniędzy lub użyczone cenne przedmioty, np. samochody, rowery, zegarki czy laptopy. Formalnie te zaległości są nie do odnotowania przez państwo, ale istnieją i warto dążyć do ich namierzenia.

Jak zrzec się spadku po zmarłej osobie? Dziś łatwiej

Wspomniane wyżej podjęcie decyzji przez objętego spadkiem co do tego, czy przyjmuje on go na swój poczet nie było wcale zawsze takie proste. Przed laty spadek był bowiem przyjmowany domyślnie, z całą jego zawartością obejmującą ewentualne długi włącznie. Jeśli chciało się zatrzymać np. mieszkanie, środki finansowe i samochód, a odrzucić dług – przewidziane były inne kroki. Spadkobierca musiał w terminie od pół roku od przyjęcia spadku, złożyć pisemny wniosek do sądu lub notariusza. Trzeba było tam zadeklarować zrzeczenie się spadku lub przyjąć go z dobrodziejstwa inwentarza.

Obecnie można przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) bądź całkowicie go odrzucić, gdy jest on niekorzystny dla spadkobiercy. Takie oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku musi być złożone w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania1.

Źródło:

1. Dz.U.2019.0.1145 t.j. – Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Tyt.V, art. 1012, 1015.

Komentarze (5)
Zostaw komentarz

Sortuj wg
  • Komentarz od AdamR
    Napisany
    04.06.2020, 12:14
    AdamR

    Jakaś podpowiedź, jak sprawdzić gdzie zmarła osoba z rodziny wzięła pożyczki? Czy na podstawie aktu zgonu można je anulować?

    • Komentarz od Paulina Krupa
      Napisany
      05.06.2020, 08:56
      Paulina Krupa

      Śmierć pożyczkobiorcy niestety nie anuluje długów, które zdążył wziąć jeszcze przed śmiercią. Zgodnie z polskim prawem spadkowym, obowiązek ich regulowania przypada na osobę, która dziedziczy jego majątek. Jednak za niespłacone zobowiązania spadkobierca odpowiada tylko do wartości dziedziczonego majątku. Oczywiście ma Pan pełne prawo do odrzucenia i zrzeczenia się spadku. Można dokonać tego ustnie przed sądem lub notariuszem. Gdy zrzeknie się Pan spadku, dług przechodzi na kolejną osobę, która wedle testamentu lub ustawy dziedziczy po zmarłym. Odpowiadając na pierwsze pytanie, gdzie może Pan sprawdzić zobowiązania zaciągnięte przez zmarłego, to jest wiele możliwości. Pomocne są rejestry BIK, BIG, KRD. Pozyskując z tych baz informacje warto powołać się na toczące się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku i dołączyć akt zgonu spadkodawcy. Drugą opcją jest złożenie w sądzie wniosku o wykonanie tzw. spisu inwentarza.

  • Komentarz od KATKA
    Napisany
    05.04.2020, 12:57
    KATKA

    Obecnie spadek można odrzucić w ciągu roku od ustalenia, że zawiera on w sobie długi lub jest niekorzystny dla spadkobiercy. ??? GDZIE MOŻNA ZNALEŹĆ PRZEPIS ( ARTYKUŁ ) KTÓRY TO REGULUJE?

    • Komentarz od Paulina
      Napisany
      06.04.2020, 09:57
      Paulina

      Spadek można przyjąć lub odrzucić, gdy jest on niekorzystny w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziała się Pani o tytule swego powołania.Dokładnie mówi o tym art. 1012 Kodeksu Cywilnego.

  • Komentarz od dada
    Napisany
    19.03.2020, 14:45
    dada

    To jest jakaś pętla,wuj zmarł kilkanaście lat temu, zostawił dług bankowy, a teraz bank upomina się spłaty długu. Odrzuciliśmy notarialnie wszyscy ten spadek i teraz kolej na nieletnich, ale sąd wymaga ORYGINAŁU aktu zgonu, a USC nie wyda takowego, bo nie ma wyroku sądu. Czas nagli.

👉 wybierz kwotę pożyczki:  PLN 👈