Gwarancja bankowa – co to jest i jak uzyskać?

Gwarancja bankowa

Żyjemy w bardzo dynamicznych czasach. Co rusz dochodzą do nas informacje o zmianach w gospodarce, zwolnieniach, upadłości firm czy zatorach płatniczych. Dlatego bardzo ważną kwestią jest zachowanie wiarygodności w oczach nowego kontrahenta biznesowego. Pomoże Ci w tym gwarancja bankowa. Co to jest i jak ją uzyskać?

Gwarancja bankowa – co to jest?

Przedsiębiorcy w zwyczaju podejmują decyzje w oparciu o trzy kluczowe czynniki: przychody, koszty oraz stan zaufania do gospodarki. Z najnowszego badania “KoronaBilans MŚP” przygotowanego przez IMAS International, możemy wysnuć kolejną istotną obserwację. Im większa firma, tym odważniej podejmuje plany, co do przyszłych nakładów finansowych. Może to mieć związek z lepszą oceną własnej sytuacji ekonomicznej, ale też większym zaufaniem do gospodarki. Z kolei, im mniejsza firma, tym częściej kieruje się zasadą: “najpierw przetrwanie, później rozwój”1.

Dlatego w takich sytuacjach warto znać nowoczesne formy finansowania, jak chociażby faktoring dla firm, który zapewnia przedsiębiorstwu jedno i drugie, bez żadnej szkody dla biznesu. Ciekawym rozwiązaniem jest także gwarancja bankowa, która stanowi formę zabezpieczenia kredytu bądź innego zobowiązania. Jest więc alternatywnym wsparciem, poprawiającym wizerunek oraz płynność finansową Twojej działalności.

epidemia covid

Gwarancja bankowa a Prawo bankowe

Dokładną definicję gwarancji bankowej odnajdziemy w ustawie Prawo bankowe w art. 81. Według przepisów, gwarancją bankową jest jednostronne zobowiązanie banku-gwaranta, który po spełnieniu przez podmiot (beneficjenta gwarancji) wszystkich określonych warunków zapłaty, wykona świadczenie pieniężne na rzecz beneficjenta gwarancji – bezpośrednio albo za pośrednictwem innego banku2. W tym celu, wnioskujący musi koniecznie dołączyć dokument w postaci żądania zapłaty. Może być ono stwierdzone za pomocą określonych załączników, np. faktur lub dokumentów przewozowych. Co bardzo ważne, udzielenie jak i samo potwierdzenie gwarancji bankowej należy dokonać pisemnie pod rygorem nieważności.

Mówiąc prościej, gwarancja bankowa to forma umowy z bankiem, który jako gwarant przejmie na siebie uregulowanie zobowiązania, gdy jego beneficjent będzie miał problem z terminowym spłacaniem rat. W zamian jednak oczekuje, że podmiot zobowiąże się do zapłacenia prowizji na rzecz banku (który ureguluje długi). Jest to zazwyczaj pewien procent od kwoty, jaką instytucja wypłaci Twojemu wierzycielowi w momencie, gdy staniesz się niewypłacalny.

Beneficjentem gwarancji może być każdy niezależnie od statusu – zarówno przedsiębiorca świadczący usługi, jak i producent dóbr czy nawet osoba prywatna. Wszystko tak naprawdę zależy od konkretnej sytuacji i celu, dla którego podpisywana jest umowa gwarancji bankowej.

Co może być zabezpieczone gwarancją bankową?

Wiemy już, że dzięki gwarancji bankowej przedsiębiorca stanie się bardziej wiarygodny w oczach kontrahenta, z którym chce nawiązać współpracę, lecz także i banku, do którego przychodzi po kredyt na działalność gospodarczą.

Dlatego gwarancja bankowa ma szeroki zakres zastosowania. Choć najczęściej występuje w formie zabezpieczenia spłaty kredytu, to może być też zabezpieczeniem zapłaty za już zakupione produkty i usługi. Co więcej, obejmuje transakcje, które wykonasz w przyszłości. Ponadto, możemy wyróżnić gwarancję:

  • zwrotu zaliczki,
  • rękojmi,
  • zwrotu kaucji gwarancyjnej,
  • spłaty rat leasingowych,
  • skutecznego wykonania umowy lub kontraktu,
  • zapłaty cła bądź akcyzy,
  • wypłaty loterii,
  • najmu,
  • przetargową (wadialną), w tym zamówień publicznych,
  • tzw. dobrego wykonania, czyli zabezpieczenia wykonania roszczeń z tytułu gwarancji lub opłacenia kar umownych.

Czy wiesz, że gwarancja bankowa i poręczenie bankowe to dwa odrębne terminy, oznaczające inne działania? Poręczenie bankowe choć jest formą zabezpieczenia zobowiązania, udzielane jest przed podmiot niebankowy (osobę trzecią), która zabezpiecza kredytobiorcę w razie jego kłopotów finansowych.

Z kolei, gwarancja bankowa jest udzielana i wypełniona przez bank w sytuacji, gdyby klient nie zrealizował zobowiązania samodzielnie.

Jakie są rodzaje gwarancji bankowej?

Biorąc pod uwagę fakt, że na rynku funkcjonuje gwarancja bankowa dla firm oraz gwarancja dla osoby fizycznej, wyróżnić możemy jej następujące rodzaje:

  • gwarancja bankowa warunkowa. Bank wypłaca beneficjentowi środki wyłącznie wtedy, gdy ten spełni wszystkie warunki ustalone w umowie gwarancyjnej. W taki przypadku bank sprawdza, czy roszczenie pieniężne faktycznie jest zasadne oraz to, czy beneficjent złożył wszystkie niezbędne dokumenty.
  • gwarancja bankowa bezwarunkowa. Bank wypłaca beneficjentowi całą kwotę, ale nie sprawdza przy tym zasadności roszczenia. Nie wymaga też składania żadnych dokumentów potwierdzających.

Pamiętaj, że jeśli bank odmówił Ci wypłacenia świadczenia – choć miałeś do tego pełne prawo oraz dostarczyłeś odpowiedni wniosek o wypłatę, to o gwarancję bankową możesz ubiegać się na drodze sądowej.

Na rynku najczęściej spotykane są gwarancje bankowe dla firm, których działalność wiąże się z poważnymi inwestycjami wymagającymi dużego nakładu finansowego. Takie zabezpieczenie podnosi wiarygodność przedsiębiorstwa w oczach kontrahentów, a także zapewnia beneficjentowi gwarancję na odzyskanie swoich pieniędzy, niezależnie od przyszłej sytuacji finansowej firmy. Zwiększa również szanse beneficjenta na atrakcyjny kredyt gotówkowy w innym banku.

Jak otrzymać gwarancję bankową?

Jeśli jesteś zainteresowany uzyskaniem gwarancji bankowej, powinieneś zgłosić się do placówki wybranego banku z załączonymi dokumentami, które określają:

  • formę i status prawny podmiotu,
  • proponowaną formę zabezpieczenia. Mogą to być oszczędności zgromadzone na koncie lub hipoteka na nieruchomości,
  • rokowania firmy na przyszłość.

Musisz być też przygotowany na to, że bank prześwietli Twoją zdolność kredytową i zbada ryzyko, jakie możesz ponieść przy takim rozwiązaniu. Najpewniej instytucja poprosi Cię też o założenie konta bankowego. W momencie, gdy pozytywnie przejdziesz cały proces weryfikacji, będziesz mógł podpisać z bankiem umowę gwarancji bankowej.

Pamiętaj, że musi być ona zawarta wyłącznie w formie pisemnej! Gwarancja bankowa udzielona w formie ustnej, w świetle prawa jest nieważna. Jej treść musi być precyzyjnie sformułowana, tak aby nie budziła żadnych wątpliwości i nie była podstawą do dowolnej interpretacji.

Wysokość gwarancji bankowej zależy od konkretnej sytuacji. Niekiedy może sięgać kwot milionowych. Zwykle zdeterminowana jest sytuacją przedsiębiorcy – jego zapotrzebowaniem kapitałowym, ale i zdolnością kredytową. Zarówno gwarancja bankowa dla firm, jak i dla osoby fizycznej przebiega tak samo. Natomiast inaczej jest sprawdzana zdolność kredytowa oraz wiarygodność klientów firmowych i indywidualnych.

Umowa gwarancji bankowej – wzór pisma

Zabezpieczenie, typu gwarancja bankowa jest szansą dla przedsiębiorców – szczególnie tych, którzy stawiają swoje pierwsze kroki na rynku. Dlatego warto zwrócić uwagę na sam wzór pisma gwarancji, który niezależnie od celu i powodu musi jasno określać:

  • zleceniodawcę gwarancji (jest on uczestnikiem umowy wraz z gwarantem i beneficjentem, ale nie jest stroną umowy),
  • strony umowy (gwarant – bank i beneficjent gwarancji),
  • rodzaj gwarancji (warunkowa lub bezwarunkowa),
  • formę wypłaty żądanej sumy,
  • określoną wierzytelność, która ma zostać objęta gwarancją,
  • dokumentację wymaganą przez bank,
  • możliwość zwiększenia lub zmniejszenia sumy gwarancyjnej,
  • czynniki, które mogą spowodować ustanie gwarancji,
  • czas trwania umowy,
  • przedmiot zabezpieczenia,
  • maksymalną sumę, jaką bank udzieli beneficjentowi,
  • termin, w jakim bank zrealizuje transakcję,
  • warunki wypłaty świadczenia,
  • zgodę na weryfikację tożsamości beneficjenta gwarancji,
  • datę i miejsce podpisania gwarancji,
  • regulacje prawne, którym podlega gwarancja bankowa.
inwestycje wykres

Gwarancja bankowa – koszt

Bankowa gwarancja uwiarygadnia sytuację beneficjentów, gdy chcą sfinalizować transakcje, na które brakuje im środków finansowych. Szczególnie chętnie jest wykorzystywana przy transakcjach na wysokie kwoty.

Jednak, tego typu zabezpieczenie wiąże się z pewnymi dodatkowymi kosztami. Poniżej zestawienie najważniejszych opłat związanych z gwarancją.

  • Opłata za przygotowanie projektu gwarancji. Pobierana jest w momencie, gdy klient zrezygnuje z tego typu rozwiązania.
  • Prowizja za wystawienie gwarancji (zależy od kwoty transakcji).
  • Ewentualna prowizja za podwyższenie kwoty gwarancji (liczona od kwoty podwyższenia).
  • Opłata za przedłużenie okresu ważności gwarancji (od kwoty pozostającego salda).
  • Wypłata środków z tytułu gwarancji.
  • Prowizja za wystawienie przez bank promesy gwarancji (wiąże się z opłatą nawet 500 zł).

Prowizja za wystawienie gwarancji bankowej i promesy pobierana jest co miesiąc z góry, od daty wystawienia umowy aż do jej wygaśnięcia.

Kiedy umowa gwarancji bankowej wygasa?

W świetle prawa, gwarancja bankowa musi mieć charakter określony. Oznacza to, że obowiązuje tylko przez okres ustalony w umowie. Jednak może też zakończyć się przed czasem:

  • gdy spłacisz swoje zadłużenie względem wierzyciela i dostarczysz dokument, który to potwierdza (dług został spłacony),
  • w momencie, gdy dobrowolnie zrezygnujesz z przysługującego zabezpieczenia lub potwierdzisz zwolnienie banku z umowy gwarancji. Zwrot gwarancji bankowej zawsze musi mieć formę pisemną!
  • gdy zaistnieją inne sytuacje wymienione w umowie, np. wyczerpanie ustalonej kwoty do wypłaty.

Przedawnienie roszczeń z tytułu gwarancji bankowej następuje po 6 latach. Sam bieg przedawnienia liczony jest od dnia, w którym skutecznie przedłużono żądanie zapłaty. W tym czasie roszczenie jest wymagalne (nawet jeśli zobowiązanie obejmowane gwarancją już dawno wygasło).

Gwarancja bankowa a gwarancja de minimis BGK

Pisząc o gwarancji bankowej, nie sposób pominąć inicjatywy Banku Gospodarstwa Krajowego. Gwarancja de minimis to jedna z najprostszych form finansowania dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. Stanowi ona połączenie dwóch produktów: instrumentu finansowego, który zabezpiecza spłatę kredytu oraz pomocy państwa w ramach de minimis. W takim przypadku, BGK jako gwarant bierze na siebie pełną odpowiedzialność za spłatę zobowiązania przedsiębiorcy, gdy ten utraci płynność finansową i będzie miał problem z dotrzymaniem terminów spłat.

Kredyt z gwarancją de minimis można przeznaczyć wyłącznie na cele związane z bieżącą działalnością firmy. Środki z niego mogą więc zostać przeznaczone, m.in. na opłatę faktur za zakupione towary i usługi czy uregulowanie zobowiązań względem ZUS-u i urzędu skarbowego. Warto przy tym pamiętać, że gwarancją nie są objęte odsetki oraz inne koszty związane z kredytem.

Limit pomocy z tytułu gwarancji de minimis wynosi 200 000 euro dla jednego przedsiębiorcy na trzy lata. Z kolei podmioty działające w sektorze transportowym, mogą liczyć na 100 000 euro.

Gwarancja bankowa a e-gwarancja

E-gwarancja to po prostu gwarancja bankowa przez internet lub na e-maila, która traktowana jest tak samo jak gwarancja papierowa. W odróżnienia od tradycyjnej formy jest dużo szybsza i łatwiejsza w obsłudze. Zazwyczaj e-gwarancja wystawiana jest w formie elektronicznej, w pliku PDF z podpisem kwalifikowanym pracownika banku. Wykorzystuje też podpis elektroniczny zgodny z certyfikatem wystawionym przez KIR, czyli Krajową Izbę Rozliczeniową.

Do wystawienia e-gwarancji wystarczy tylko:

  • złożenie wniosku o wystawienie gwarancji online,
  • załączenie dokumentów, które potwierdzają zasadność gwarancji, np. dokumentacja przetargowa czy kontrakt.

Autentyczność e-gwarancji możesz sprawdzić samodzielnie, korzystając z aplikacji Szafir dostępnej na stronie KIR. Możesz także wysłać do banku prośbę o potwierdzenie udzielenia gwarancji, za pomocą komunikatu SWIFT.

Zalety gwarancji bankowej

Z pewnością niewielu przedsiębiorców pomyślało o możliwości skorzystania z tak nietypowego rozwiązania, jakim jest gwarancja bankowa. Spójrzmy na najważniejsze korzyści, jakie wyniesiesz jako zleceniodawca gwarancji bądź jako beneficjent gwarancji:

Jako zleceniodawca gwarancji:

  • zyskasz lepszą płynność finansową (nie musisz wpłacać kontrahentowi kaucji lub depozytu),
  • umocnisz wiarygodność firmy na rynku,
  • zwiększysz szansę na wygraną w przetargu lub korzystne warunki (w wielu przypadkach konieczne jest zabezpieczenie w postaci gwarancji bankowej),
  • wykorzystasz gwarancję jako atut, np. negocjując dłuższy termin płatności
  • poprawisz swoją zdolność kredytową.

Jako beneficjent gwarancji:

  • zabezpieczysz się, gdy Twój kontrahent podważy warunki umowy,
  • szybko i sprawnie wyegzekwujesz należność (bez względu od sytuacji finansowej kontrahenta).

Niemniej jednak, nie zapomnij też, że istnieją wady takiego rozwiązania. Jedną z najważniejszych są dość wysokie opłaty wynikające z udzielenia gwarancji bankowej.

Gwarancja bankowa to coraz częściej wykorzystywany instrument finansowy. Zwiększa wiarygodność w oczach partnera biznesowego, nie wymaga angażowania własnych środków pieniężnych, a także gwarantuje bezpieczeństwo transakcji. Dlatego, ten sposób finansowania powinny mieć na uwadze przede wszystkim małe i średnie firmy, które myślą o rozwoju własnej działalności.

Źródło:

1. Artykuł KRD, „Średnie firmy chcą inwestować, mikro wolą nie ryzykować”

2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe

Komentarze (0)
Zostaw komentarz