Czym są stawki WIBOR i jak wpływają na wysokość kredytu?

WIBOR

Przed rozpoczęciem wnioskowania o kredyt w banku, warto zapoznać się z podstawowymi prawami, jakimi rządzi się rynek usług finansowych. Jednym z kluczowych są zasady związane z naliczaniem oprocentowania. W zależności od różnych czynników, może się ono zmieniać. Czym są stawki WIBOR i jaki ma to wpływ na wysokość kredytu?

Reklamy usług bankowych mogą niekiedy dawać złudzenie, że uzyskanie kredytu jest równie proste, jak wejście do sklepu i zakupienie danego produktu. Tymczasem wiąże się ono nie tylko z restrykcyjnymi wymaganiami, jakie spełnić musi konsument, ale i specyficznymi prawami, jakimi rządzą się dodatkowe koszty związane ze spłacaniem kredytu.

Co kryje się za kosztami kredytu?

Bank jak wiadomo, czerpie zyski z oferowanych produktów finansowych i nie inaczej jest w przypadku dowolnego rodzaju kredytów. W zależności od danego banku, koszty udzielenia i obsługi kredytu przyjmują postać np. prowizji, marży lub opłaty przygotowawczej. Ich wysokość może być zmienna – na przykład, przy lepszej zdolności kredytowej konsument może negocjować niższy podanych kosztów. Ponadto, Prawo bankowe obowiązuje do usystematyzowanego naliczania tzw. oprocentowania1 . I choć słowo to brzmi niepozornie, to jest to niebywale obszerne zagadnienie.

Oprocentowanie ma bowiem istotny wpływ na ostateczny koszt kredytu w banku. Co za tym idzie – w zależności od tego, ile wynosi ono w skali roku, tak wysoka będzie miesięczna rata potencjalnie udzielonego zobowiązania. Na wspomnianą obszerność zagadnienia związanego z oprocentowaniem wpływa coś, co określamy terminem WIBOR. Co warto wiedzieć na ten temat, jak to ma się do kosztów kredytów udzielanym konsumentom i dlaczego jest to tak ważny termin?

Co to jest WIBOR i w jaki sposób jest on ustalany?

Pod tajemniczo brzmiącym terminem WIBOR kryje się skrót od anglojęzycznego – Warsaw Interbank Offered Rate. Jest to unikalny dla wewnętrznego, polskiego rynku finansowego wskaźnik. Ma on za zadanie przedstawiać obowiązującą w danym momencie na tutejszym rynku bankowym wysokość stopy oprocentowania kredytów. Warto dodać, że stawka WIBOR dotyczy oprocentowania kredytów udzielanych nie konsumentom, a pomiędzy bankami komercyjnymi2 .

Wartość WIBOR jest uśredniana z wszystkich ofert, jakie w momencie ustalania aktualnej wysokości stawki są proponowane przez dane banki komercyjne. Choć stawka oprocentowania WIBOR, jak wspomniano wcześniej, dotyczy relacji międzybankowych, to nie oznacza to wcale, że zagadnienie to nie ma wpływu na konsumentów. Wysokości wspomnianych stawek mają bowiem odbicie w kosztach kredytów udzielanych klientom placówek bankowych.

Kiedy i jak często zmienia się oprocentowanie kredytów hipotecznych?

Jak wspomniano wcześniej, stawki WIBOR zmieniają się regularnie i są przeliczane według ustalonego algorytmu. Ma to miejsce każdego dnia roboczego, od poniedziałku do piątku, z wyjątkiem świąt państwowych. Moment ustalania aktualnej stawki WIBOR nazywany jest potocznie fixingiem i ma miejsce zawsze po godzinie 11:00.

Aby stawki WIBOR zostały wyliczone prawidłowo, niezbędne jest wyliczenie wspomnianej wartości uśrednionej na zasadzie obliczania średniej arytmetycznej. Potrzebne będą wszystkie podane przez banki wartości, nie licząc dwóch najwyższych oraz zarazem dwóch najniższych przedstawionych ofert. Obliczona danego dnia stopa WIBOR obowiązuje zatem zawsze do następnego dnia, chyba że po nim następuje dzień lub dni wolne.

Stawki WIBOR – czym są?

Spotykając się z pojęciem stawek WIBOR, często dostrzec można też różne związane z nim rozwinięcia. Warto zaznaczyć przy tym, że bardziej precyzyjne jest wyrażenie „stawki”, a nie „stawka WIBOR”, gdyż choć każdego dnia roboczego wylicza się pojedynczą wartość, to składają się na nią różne, pojedyncze mniejsze stawki. Każda z nich dotyczy innych parametrów związanych z kredytem i warto poznać związane z tym podstawowe informacje.

Dodatkowe człony do terminu WIBOR oznaczają zazwyczaj okres, na jaki banki udzielają sobie pożyczek. Mają na tym polu dużą dowolność – może to być od kilku dni, po kilka tygodni, a nawet miesięcy. By rozróżnić poszczególne stawki, używa się pojęć typu np. WIBOR 3m, WIBOR 6m lub WIBOR 12m. Rozwinięcie tych tajemniczych skrótów jest banalne.

WIBOR 3m oznacza nic innego, jak liczbę miesięcy, na którą banki udzielają między sobą pożyczki. W tym przypadku, podana wysokość stopy będzie oznaczała oprocentowanie kredytu w ujęciu trzymiesięcznym. Osoby, które uzyskały już kredyty bankowe długoterminowe, wiedzą już, jak ważne są stawki WIBOR w kwestii oprocentowania kredytów. Jak prezentują się te zależności?

Stawki WIBOR – wpływ na kredyty hipoteczne

Klienci banków mogą niekiedy wybierać między różnymi wysokościami stawek oprocentowania udzielanych im kredytów. Stawki WIBOR dotyczą przede wszystkim tych konsumentów, którzy zdecydowali się zaciągnąć zobowiązania ze zmiennym oprocentowaniem. W takim przypadku, zmienne stawki WIBOR mają aktywny wpływ na wysokość oprocentowania kredytu hipotecznego w danym momencie spłaty – na przykład, ulegają zmianie co 3 miesiące lub co 6 miesięcy.

Stawka WIBOR nie odzwierciedla oczywiście pełnej sumy oprocentowania kredytu, ponieważ dochodzi do niego jeszcze marża, jaką nakłada bank. Ustalane regularnie wysokości stóp mają jednak istotny wpływ na to, jak wysoką ratę będzie spłacać w danym miesiącu kredytowania. Dotyczy to rzecz jasna tych konsumentów, którzy wybrali zmienną stawkę WIBOR.

W przypadku korzystnej koniunktury gospodarczej, wielu decyduje się na takie rozwiązanie. Warto znać jednak nie tylko najważniejsze korzyści, ale i niedogodności, jakie wiążą się z kredytem hipotecznym zależnym od zmiennych stawek WIBOR. Warto się z nimi zapoznać szczególnie, gdy waha się między wybraniem stałego lub zmiennego oprocentowania.

Pozytywny przykład zmiennych stawek WIBOR

Na początek warto przedstawić pozytywne aspekty związane z wybraniem zmiennej stawki WIBOR dla przykładowego kredytu hipotecznego. Załóżmy następujące okoliczności. Konsument uzyskuje kredyt na mieszkanie na wysokość 300 tysięcy złotych. Spłata ma nastąpić w ciągu najbliższych 25 lat, a kolejne raty równe mają być wpłacane comiesięcznie. Ich kwota będzie ściśle uzależniona od dwóch czynników.

Pierwszy to wartość stała – prowizja dla banku, która równa jest przykładowo 1,5%. Drugi, ważniejszy czynnik, to oprocentowanie, uzależnione od aktualnej, zmiennej stopy WIBOR 3m. Ta wynosi w danym momencie 4%. Dochodzi do tego jeszcze marża dla banku w kwocie 3%. Razem, otrzymujemy oprocentowanie w wysokości 7%.

WIBOR 3m oznacza, że stopa oprocentowania będzie podlegać zmianom regularnie co 3 miesiące. W pozytywnym scenariuszu, po 3 miesiącach spłacania kredytu stawka WIBOR zmienia się – spada z wartości 4% do 3%. Oprocentowanie równe jest teraz 6%.  Co za tym idzie, konsument płaci za kredyt mniej. Rata wynosi w przybliżeniu, zamiast 2152 złote, 1961 złotych. Zmiana jest ogromna.

Negatywny przykład zmiennych stawek WIBOR

Zmienne stawki WIBOR dla kredytu hipotecznego mogą jednak nie tylko nieść korzyści dla konsumenta, ale i w danym momencie przynieść zupełnie odwrotny scenariusz. Załóżmy, że kredyt o identycznych, co wspomniano wyżej parametrach, ściera się z negatywną tendencją związaną ze stawkami WIBOR. Po trzech miesiącach spłaty zobowiązania, zmianie ulega stopa na jego niekorzyść.

Ze wspomnianych wyjściowych 4%, stawka rośnie do 5%. Wraz z bankową marżą, oprocentowanie rośnie teraz do wartości 8%. W efekcie, zamiast 215  2 złotych, rata miesięczna wynosi teraz 2350 złotych. Płacić trzeba dużo więcej, co w dłuższej perspektywie uszczupla portfel kredytobiorcy o dodatkowe kilkaset złotych. Przypominamy – to jedynie przykładowe, nie odpowiadające aktualnej sytuacji w stawkach WIBOR, wartości.

Niestety, zaciągnięcie kredytu ze zmiennymi stawkami WIBOR to ryzyko, które jak zawsze – może się w danym okresie opłacić. W przypadku odwrócenia się sytuacji, trzeba się liczyć z perspektywą poniesienia dodatkowych kosztów. Decyzja – należy do konsumenta.

Jak często banki aktualizują stawki WIBOR w przypadku kredytów hipotecznych?

Jak wspomniano wcześniej w dzisiejszym wpisie, zasady związane z naliczaniem stawek WIBOR przez banki w wewnętrznych relacjach są ściśle uregulowane. Ma to miejsce w każdy dzień roboczy o 11:00, dotycząc jednocześnie jedynie kredytów udzielanych pomiędzy bankami. Jeśli chodzi jednak o np. kredyty hipoteczne dla konsumentów, to wygląda to już nieco inaczej.

Nie bez powodu w kontekście stawek WIBOR dla tego typu kredytów, najczęściej mówi się o stawkach z dodatkowym członem 3m lub 6m. To właśnie tego typu stawki cieszą się szczególną popularnością w przypadku kredytów ze zmiennym oprocentowaniem, co oznacza, że stopy dla takich zobowiązań zmieniają się rzadziej.

Jak opisano na wyżej przytoczonym przykładzie, WIBOR 3m oznacza zmiany oprocentowania co 3 miesiące. W przypadku WIBOR 6m, dzieje się to z kolei co pół roku, czyli 6 miesięcy. W ten sposób, raty w okresie pomiędzy kolejną zmianą oprocentowania mają jednolitą wysokość, aż nadejdzie czas na kolejną aktualizację wysokości stopy. Tyle z teorii. W praktyce, warunki związane z naliczaniem stawki WIBOR dla danego kredytu, warto sprawdzić oddając się wnikliwej lekturze umowy kredytu.

Przyszłość stawek WIBOR – Unia Europejska chce zmian w zasadach ich obliczania

Opisywany sposób obliczania stawek WIBOR przez bank w momencie pisania tego tekstu, tj. koniec maja 2019 roku, jest zgodny z aktualnym stanem prawnym. Już po 1 stycznia 2020 roku ulegnie on jednak dużym zmianom. Unijne przepisy, jakie zaczną po tym dniu obowiązywać, w istotny sposób zmienią regulacje dotyczące stawek WIBOR3 .

Wspólnota odpowiada zmianami na skargi, w których zwracano uwagę na manipulacje stopami EURIBOR i LIBOR, jakich dopuszczano się w niektórych państwach unijnych. Banki, w tym także te polskie, w praktyce ustalają stawki WIBOR na podstawie deklaracji, a nie faktycznych transakcji.

Po wejściu w życie zmian, kwotowanie WIBOR-u ma bazować na faktycznych transakcjach wykonywanych przez bank. Pilnować będzie tego powołany specjalnie do tej funkcji administrator, który będzie sprawdzać, czy banki naliczają bieżące stawki WIBOR w sposób zgodny z prawem.

Źródło:

1. https://www.arslege.pl/zmienna-stopa-oprocentowania-kredytu/k20/a12158/

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/WIBOR

3. https://kobiecastronainwestowania.pl/co-sie-stanie-z-wibor-em/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *