Odpowiedzialność za długi spadkowe

Choć w spadku powszechnie upatruje się finansową korzyść i wartość dodaną, to nie należy zapominać o jego potencjalnych ciemnych stronach. Zmarli, po których dziedziczą ich bliscy mogą przecież dorobić się w życiu nie tylko majątku, ale i długów. Jak wygląda odpowiedzialność za długi spadkowe i czy można się ich wyrzec?

Większość osób na chwilę lub i na długo przed śmiercią przygotowuje testament i wiążący się z nim spadek. To powszechny sposób na upoważnienie nie tyle członków rodziny ile najbliższych osób, do przejęcia prawa do określonych dóbr spadkodawcy w ramach zasady dziedziczenia. Wraz z przepisaniem na kogoś spadku, przypadają na niego nie tylko prawa, ale i obowiązki.

Bowiem oprócz możliwości odziedziczenia danej sumy pieniężnej, nieruchomości, drogiego przedmiotu itd. spadkobierca może nabyć także wszelkie zobowiązania zmarłego.  Jako że zmarły ich nie uregulował i istniały one w takiej formie do jego śmierci, wszystkie można nazywać, po prostu – długami.

Długi spadkowe – czym mogą być?

Do grona długów spadkowych można zaliczyć tak naprawdę wszelkie rodzaje zobowiązań, które zaciąga się na bieżąco z perspektywą spłaty w przyszłości. Podpisuje się z udzielającym stosowną umowę, określa wysokość rat, termin spłaty i konsekwencje w przypadku lub zaniechaniu spłaty.

Rodzaje długów spadkowych.

  • Kredyt (hipoteczny, konsumencki itd.).
  • Pożyczka (krótkoterminowa, długoterminowa).
  • Chwilówka (darmowa – bez odsetek, płatna – z odsetkami).
  • Produkt zakupiony na raty (telewizor, komputer, smartfon, pralka itd.).
  • Samochód zakupiony w leasing (krótkotrwały, wieloletni).
  • Niespłacone mandaty (kolejowe, autobusowe, wystawione przez policję, straż miejską, straż graniczną itd.).
  • Nieuregulowane rachunki (za energię, za telefon, za telewizję itd.).
  • Niezapłacony czynsz.
  • Nieuregulowana faktura za usługę.

Ponadto, mogą to być ponadto:

  • koszty pogrzebu,
  • koszty zachowku,
  • koszt postępowania spadkowego.

Długi spadkowe mogą się pojawić także na długo po śmierci

Wszystkie te, wyżej wspomniane rodzaje zobowiązań, jeśli nie zostaną uregulowane za życia dłużnika – przechodzą one na spadkobierców. Co warto dodać, długi mogą pojawić się nawet na długo po śmierci zobowiązanego. Przykładowo – miesiąc najmu mieszkania się kończy i pojawia się obowiązek zapłaty czynszu.

Niektóre umowy tracą na ważności w momencie śmierci zobowiązanego – np. umowa o pracę. Jednakże, pozostaje w tym momencie obowiązek rozliczeń z kontrahentami zmarłej osoby, która była z nimi powiązana konkretnymi dokumentami.

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Warto wyjaśnić w tym momencie sztandarową kwestię – odpowiedzialność za długi spadkowe ponoszą tylko te osoby, które zdecydowały się go przyjąć. W świetle obecnych przepisów bowiem, prawo daje spadkobiercy prawo do wglądu w zawartość spadku i oceny, czy chce lub nie chce go przyjmować na swój poczet. Jeśli podejmie się decyzję o odrzuceniu, wówczas spadek traci wobec niego jakąkolwiek ważność, wraz z ciążącymi na nim długami.

Odpowiedzialność za długi spadkowe – jakie konkretne zasady się z nią wiążą?

Kwestia zasady odpowiedzialności za długi spadkowe jest uzależniona od tego, na jakim etapie jest obecnie postępowanie spadkowe. Przez 6 miesięcy (pół roku) od czasu dotarcia do wiadomości spadkobiercy, że przysługuje mu spadek, jego odpowiedzialność za długi spadkowe ogranicza się tylko do majątku spadkowego.

Przez ten wyżej określony czas, wierzyciele zmarłego dłużnika nie mają prawa wystąpić z wnioskiem o egzekucję pozostałych po nim zadłużeń. Jednakże, spadkobierca mający wiedzę o określonym rodzaju i wysokości zastałych długów, ma prawo podjąć się ich spłacania.

W przypadku posiadania mocy finansowej do podjęcia się tej czynności, jest to wysoce wskazane. Dlaczego? Odsetki karne, a przez to kwota długu, są nieustannie naliczane. Im dłużej dług pozostanie niespłacony, tym większe ryzyko, że jego wartość może osiągnąć niebotyczne rozmiary.

Przyjmując spadek, bierzesz na siebie wszelkie konsekwencje związane z długiem

Inaczej wyglądają obostrzenia w przypadku przyjęcia spadku. Wówczas, wierzyciele zmarłego dłużnika mają prawo podjąć się działań windykacyjnych, które pozwolą skutecznie wyegzekwować oczekiwaną kwotę długu. Mogą zatem kierować swoje roszczenia nie tylko do majątku zmarłego zawartego w spadku, ale i do majątku spadkobiercy, który zdecydował się go przyjąć na własny poczet.

Jeśli spadkobierców jest więcej niż jedna osoba, wówczas wierzyciele mogą dobrać osobę do egzekwowania długu wedle własnego uznania lub od kilku na raz, ściągając z nich po danej kwocie pieniężnej. Jest to tzw. odpowiedzialność solidarna.

Jeśli jednak nastąpi podział spadku, wówczas wierzyciele mogą już egzekwować tylko określone kwoty od danych spadkobierców.