Kiedy komornik może zająć mieszkanie? Oto przepisy z 2019 roku!

Osoby zaczynające życie na własny rachunek – lecz, jak pokazuje doświadczenie nie tylko one, mogą często borykać się z problemami finansowymi. Jest to kwestia nie tylko niewielkich zarobków, ale również zaciągania zobowiązań na zaspokajanie drogich przyjemności, a także brak odpowiedniej wiedzy finansowej, która pozwoliłaby na rozsądne zarządzanie budżetem. Wtedy dzieje się coś, co większość z nas wolałaby uniknąć – tarapaty finansowe na czele z wizytacją komorniczą w mieszkaniu! Do jakich kroków może posunąć się komornik – co może zająć i czy ma prawo wejść do środka bez zgody właścicieli? 

Komornik – nie taki straszny, jak go malują? 

Bezpieczeństwo i nienaruszalność domowego ogniska to wedle Konstytucji – prawo każdego człowieka! Jednak, chcąc nie chcąc zdarzają się takie sytuacje, w których do środka zmuszeni jesteśmy zaprosić osobę – niekoniecznie “mile widzianą”. Jedną z nich jest komornik, który mający w rękach tytuł wykonawczy ma prawo wbrew woli dłużnika, przekroczyć strefę intymną mieszkania lub domu. Ba – dzieje się tak nawet, gdy właścicielem nieruchomości jest osoba trzecia! 

Nic więc dziwnego, że komornicy to jeden z najmniej lubianych zawodów w Polsce. Jednak ma to się zmienić w najbliższym czasie. Przez ostatnie 6 lat, liczba skarg wnoszonych na działanie komornicze wzrosła niemal 4-krotnie. Dlatego z dniem 1 stycznia 2019 roku weszła w życie nowa ustawa o komornikach sądowych i egzekucji, która ma na celu: 

  • Przywrócić dawną świetność i szacunek do komorników jako funkcjonariuszy publicznych, 
  • Zwiększyć kontrolę nad działaniami komorników, 
  • Wprowadzić większy ład w przepisach komorniczych, które zmieniane były już ponad 40 razy!

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji – co wprowadza? 

  • Komornik jako jedyna osoba ma prawo osobiście wykonywać czynności komornicze. Wcześniej miał do tego prawo także asesor, aplikant bądź inny pracownik zatrudniony przez komornika, 
  • Egzekutorem może być wyłącznie osoba, która ukończyła studia prawnicze i wyróżnia się “nieskazitelnym” charakterem. Obecnie pracujący komornicy, w ciągu 7 lat od wejścia ustawy w życie – czyli do 2026 roku będą musieli ukończyć studia prawnicze! 
  • Zawód komorniczy od 28 do 65 roku życia – a nie jak było dotychczas od 26 lat. Zaznaczenie górnej granicy ma podkreślić doświadczenie życiowe, ale również podyktowane jest wykazaniem sprawności fizycznej, którą osoby do 65 roku życia będą mogli bez przeszkód wykonywać, 
  • Oprócz zaświadczenia lekarskiego – komornicy będą musieli przejść kompleksowe badania pod względem psychicznym, by wykluczyć wszelkie nieodpowiednie i agresywne zachowania wobec dłużnika,  
  • Nowe przepisy zakładają, że dana ruchomość, która nie należy do dłużnika nie może zostać zajęta!  
  • Komornik może pracować jedynie w swoim zawodzie, a pozostałe dodatkowe zajęcia może wykonywać w celach dydaktyczno-naukowych, 
  • Możliwość nagrywania czynności komorniczych, za pomocą sprzętu rejestrującego obraz oraz dźwięk! 
  • Zwiększenie kontroli nad działalnością komorników, którzy w przypadku złamania prawa zostaną nawet usunięci ze stanowiska, 
  • Wprowadzono konkretny wykaz ruchomości niepodlegających zajęciu, 
  • Komornik ma obowiązek przedstawić każdemu dłużnikowi, ewentualny formularz skargi na swoje postępowanie.

Komornik – kiedy może zająć nieruchomość? 

Tak więc – komornik to funkcjonariusz publiczny, który działa tylko i wyłącznie z ramienia sądu rejonowego. Rzecz jasna, że musi legitymować się identyfikatorem Krajowej Rady Komorniczej z fotografią i danymi personalnymi, a także sądu rejonowego, do którego jest przypisany. Posiada z tej racji garść uprawnień – co nie oznacza, że może robić wszystko, co mu się rzewnie podoba. Czy komornik może wejść do mieszkania, kiedy chce? 

Może tego dokonać tylko wtedy, gdy posiada w ręku tytuł wykonawczy. Zgodnie, z art. 814 Kodeksu cywilnego, jeżeli cel egzekucji tego wymaga, komornik zarządzi otworzenie mieszkania oraz innych pomieszczeń i schowków dłużnika, jak również przeszuka jego rzeczy, mieszkanie i schowki. Gdyby to nie wystarczyło, komornik może ponadto przeszukać odzież, którą dłużnik ma na sobie. Komornik może to uczynić także wówczas, gdy dłużnik chce się wydalić lub gdy zachodzi podejrzenie, że chce usunąć od egzekucji przedmioty, które ma przy sobie.  

W takich przypadkach może zawołać ślusarza, który otworzy zamek drzwi. Oczywiście, gdy dłużnik będzie konsekwentnie stawiał opór. Jednak, tak się złożyło, że płatnika ani domowników nie ma w domu. Co robi komornik? W towarzystwie policjantów oraz bezstronnej osoby pełnoletniej ma prawo dokonać przeszukania nieruchomości! Taka sytuacja nie wymaga dodatkowej zgody sądu – gdyż wynika z przepisów prawa, jakie posiada jako funkcjonariusz publiczny. W ten sposób egzekucja komornicza odbywa się w sposób szybki i efektywny.

Zanim komornik zajmie nieruchomość … 

To wzywa płatnika do uregulowania zaległości – ma na to 14 dni od otrzymania zawiadomienia. W przeciwnym razie, przystąpi do opisu i oszacowania nieruchomości, którą wystawi na licytację! Wraz z wysłaniem wezwania – jednocześnie przesyła do sądu właściwego, wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej o wszczęciu postępowania. Wtedy też z chwilą doręczenia ma prawo wejść na teren posiadłości.

Stawianie oporu przez dłużnika – co może zrobić komornik? 

W sytuacjach, w których dłużnik wykazuje się dużą agresją i oporem., komornik może wejść do mieszkania w asyście Policji. Ba – a nawet wyważyć drzwi! Zgodnie z art. 57 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji za wszelkie czynności z udziałem Policji, Żandarmerii Wojskowej, wojskowych organów porządkowych, Straży Granicznej i ABW pobierana jest opłata stała w wysokości 25 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Oczywiście koszty za to poniesie dłużnik. 

Co więcej – jeśli opór stawia osoba wojskowa, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, należy wezwać pomoc właściwego organu wojskowego, chyba że zwłoka grozi udaremnieniem egzekucji, a na miejscu nie ma organu wojskowego. (Dz.U.2018.0.155 t.j. – Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego).

Czy komornik może wejść do domu pod nieobecność dłużnika? 

Niestety, tak. Podobnie, jak w przypadku nieobecności wszystkich domowników. Gdy w nieruchomości przebywają osoby trzecie. Mogą to być członkowie rodziny, znajomi lub sąsiedzi to również one mają obowiązek wpuścić komornika do środka i poinformować go o majątku płatnika. W przypadku nieudzielenia lub udzielenia fałszywych informacji, dotyczących stanu posiadania i aktualnego miejsca zamieszkania poszukiwanego – grozi kara grzywny w wysokości 2 tys. zł. Pod warunkiem, że są to osoby pełnoletnie, posiadające pełną zdolność do czynności prawnych i nie są ubezwłasnowolnione! 

Ustawa wyraźnie podkreśla: Za nieuzasadnioną odmowę udzielenia organowi egzekucyjnemu wyjaśnień lub informacji przewidzianych w art. 761 uprawnienia organu egzekucyjnego wobec uczestników postępowania egzekucyjnego albo za udzielanie informacji lub wyjaśnień świadomie fałszywych osoba odpowiedzialna może być na wniosek wierzyciela lub z urzędu ukarana przez organ egzekucyjny grzywną do dwóch tysięcy złotych. Grzywną taką może być również ukarany dłużnik, który zaniedba obowiązku powiadomienia o zmianie miejsca swojego pobytu (Dz.U.2018.0.155 t.j. – Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego).

Czy komornik może zająć mieszkanie wynajmowane? 

Odpowiedź brzmi: TAK. Komornik może tak samo zająć mieszkanie, które dłużnik wynajmuje – nawet, jeśli nie ma zameldowania tymczasowego. Mieszkanie wynajęte jest to bowiem mieszkanie dłużnika i wcale nie musi być w nim zameldowany! Egzekutor może w nim zająć wszelkie ruchomości, które należą do osoby zadłużonej – z pominięciem tych, których faktycznym właścicielem jest najemca. Jeśli przez pomyłkę zagarnie jego dobytek – ten może zgłosić skargę do komornika i po udowodnieniu własności odzyskać część majątku.

A czy może odwiedzić dłużnika bez uprzedzenia? 

Jak najbardziej! Oczywiście – najczęściej komornik przeprowadza egzekucję komorniczą z konta bankowego, a pod jego wnikliwym okiem znajdują się pensja, emerytura i renta. Tylko, w przypadku dłuższej niemożności ściągania długu pod ostrzał idą ruchomości, w tym sprzęt RTV czy AGD, samochód oraz właśnie nieruchomości. Wracając jednak do pytania – komornik zanim pojawi się przed drzwiami dłużnika, wysyła bądź wręcza osobiście pismo pouczające o rozpoczęciu postępowania egzekucyjnego. Zakreśla w nim, że posiada prawo do skorzystania z pomocy Policji i ślusarza, gdy żaden z domowników nie otworzy mu drzwi.  

Niestety – nie informuje, kiedy to zrobi i o której godzinie … Choć generalnie komornik pracuje w dni robocze oraz soboty od 7 do 21. Warto jednak zaznaczyć, że w dni ustawowo wolne od pracy i w porze nocnej – czynności egzekucyjne mogą zostać przeprowadzone w wyjątkowych sytuacjach, które poparte są pisemnym zezwoleniem prezesa właściwego sądu rejonowego. I takie też zezwolenie komornik musi przedstawić dłużnikowi. 

Najlepiej to wyjaśnia art. 805, par. 1: Przy pierwszej czynności egzekucyjnej doręcza się dłużnikowi zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, z podaniem treści tytułu wykonawczego i wymienieniem sposobu egzekucji oraz z pouczeniem o możliwości, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności, a także sporządzony przez organ egzekucyjny odpis tytułu wykonawczego albo zweryfikowanego przez komornika dokumentu, o którym mowa w art. 797 wymogi wniosku o wszczęcie egzekucji § 3 (Dz.U.2018.0.155 t.j. – Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego).

Kiedy komornik może … 

Tak więc – zanim komornik zagarnie nieruchomość i ją zlicytuje musi mieć, co do tego solidne podstawy! Na samym początku wysyła dłużnikowi pismo do spłacenia długu informując go o konsekwencjach, gdy tego nie dokona. Jednak samo zajęcie nieruchomości przez egzekutora to ciąg konsekwencji. Przed nim z pewnością do głosu dojdzie windykator, który za wszelką cenę będzie dążył do kontaktu z płatnikiem. Dlatego nie warto chować głowy w piasek! Jeszcze przed rozpoczęciem egzekucji komorniczej dłużnik powinien znaleźć polubowne rozwiązanie z wierzycielem. Warto zapoznać się również z naszymi artykułami powiązanymi: 

Kiedy komornik może zająć mieszkanie? Oto przepisy z 2019 roku!
5 (100%) 1 głos[ów]