Firma windykacyjna – czym jest i jak działa? Sprawdź, jak się chronić!

Podobno Ci, którzy w dzieciństwie systematycznie odrabiali prace domowe – bardzo rzadko mają problemy finansowe związane ze spłatą bieżących zobowiązań w dorosłym życiu. Tak przynajmniej wynika z badania “Polacy o długach” przeprowadzonego przez Grupę KRUK, w II kw. 2018 roku1A co z resztą? Czy skazani są na ciągłe rozprawianie się z firmami windykacyjnymi? Nie – ale zazwyczaj boimy się tego, czego nie rozumiemy. I tak samo jest z windykacją. Poznajmy więc, czym się zajmuje i jakie działania ma prawo podejmować! 

Firmy windykacyjne – skuteczny negocjator? 

Wierzyciele chcący odzyskać swój dług imają się różnorakich sposobów, by nakłonić płatnika do spłaty zaciągniętych zobowiązań. Jedni – automatycznie zgłaszają sprawę do sądu, która po dłuższym czasie kończy się egzekucją komorniczą. Jednak najczęściej korzystają z pomocy firm windykacyjnych, których celem jest skuteczna negocjacja i polubowne odzyskanie należności. Więcej o działaniu windykatora można przeczytać w naszym wcześniejszym wpisie: Windykator kto to taki? Czy jest się czego obawiać?  

Wracając jednak do meritum – firmy windykacyjne to prywatne przedsiębiorstwa występujące w roli mediatora. Mogą działać we własnym imieniu, ale również jako przedstawiciel wierzyciela, którego klient nie wywiązał się z danego zobowiązania. Są to, np. niespłacone raty kredytu, pożyczki czy zaległości w płatności za media i czynsz lub zadłużenie w spłacie alimentów.

Windykacja miękka a twarda – na czym polega? 

Funkcjonowanie firm windykacyjnych przybiera dwie formy:  

  • Windykacja miękka  stosuje się ją w początkowej fazie rozmów z dłużnikiem, w celu polubownego rozwiązania sprawy. W dużym stopniu oddala ryzyko wstąpienia na drogę sądową oraz jest dobrym sposobem na wyjście ze spirali zadłużenia. Jednak, co najważniejsze – nie naraża dłużnika na dodatkowe koszty związane z procesem sądowym i komorniczym, 
  • Windykacja twarda – oznacza wstąpienie stron na drogę sądową, gdy wszelkie środki porozumienia się spełzną na niczym. Wówczas sąd może wydać oficjalny nakaz spłaty długu, nad którym pieczę sprawować będzie komornik! 

Dlatego, najlepszym rozwiązaniem dla osoby zadłużonej jest windykacja polubowna. Istnieje wtedy duża szansa, że sprawa nie przybierze dużej skali – co oznacza uniknięcie jeszcze większych kłopotów. Warto o tym wiedzieć, bo gdy do akcji wkroczy komornik, w grę wchodzą bardziej restrykcyjne środki odzyskania długu! Polacy bardzo często mylnie utożsamiają te dwie funkcje. Jednak różnica między nimi jest diametralna! Ci pierwsi nie posiadają prawa chociażby do egzekucji, wypytywania o dłużnika u rodziny i osób postronnych, a także wtargnięcia na posiadłość klienta. Za to mają do tego prawo komornicy. Co prawda, od 1 stycznia 2019 roku zmodyfikowano nieco ustawę o komornikach i egzekucji komorniczej z 22.03.2018 r.2 – ale nadal mogą pozwolić sobie na znacznie więcej niż windykator. Czytaj także: Kiedy komornik może zająć mieszkanie? Oto przepisy z 2019 roku! Oczywiście, oba podmioty muszą działać zgodnie z prawem – nie mogą grozić, zastraszać ani nękać – co traktowane jest jako czyn karalny!

W jaki sposób działają firmy windykacyjne? 

1. Firma windykacyjna sprawdza istniejące zadłużenie, gdy: 

  • Nie upłynęło jeszcze 60 dni od terminu spłaty –  dzwoni do dłużnika z zapytaniem o powód opóźnienia i daje możliwość uregulowania wpłaty bez ponoszenia przykrych konsekwencji, 
  • Upłynęło już 60 dni od terminu spłaty – windykator wdraża środki windykacji miękkiej!

2. Firma windykacyjna stosując się do zaleceń windykacji polubownej: 

  • Wysyła do dłużnika pisemne (listownie lub e-mailowo) zawiadomienie o konieczności uregulowania wpłaty, 
  • Kontaktuje się telefonicznie (połączenie lub SMS-y) – z pomocą czego zostanie ustalony harmonogram spłaty długu. Często w wiadomościach SMS podana jest kwota oraz numer konta, na który należy przelać pieniądze, 
  • Grozi wpisami do baz dłużników – windykator ma prawo poinformować dłużnika o konsekwencji niespłacenia należności. Pod warunkiem, że nie przybiera to formy zastraszania! Jeżeli płatnik konsekwentnie będzie unikał kontaktu – to o tym niewygodnym fakcie może dowiedzieć się już, po dokonaniu wpisu. Dlatego warto sprawdzać się w rejestrach informacji gospodarczej: BIK oraz KRD. 

3. Firma windykacyjna rozpoczyna wdrażanie środków windykacji twardej: 

  • Wpisuje dłużnika do bazy osób zadłużonych – samo udostępnienie tych informacji może kosztować dłużnika problemami w zaciągnięciu kredytu czy nawet drobnej pożyczki, 
  • Przeprowadza wywiad gospodarczy 
  • Kieruje sprawę do sądu – podczas rozprawy sąd bada sprawę i wydaje wyrok – z nakazem wpłaty lub bez. W pierwszym przypadku, dłużnik ma obowiązek spłaty zobowiązań wraz z kosztami procesu sądowego. W przeciwnym razie, wierzyciel ma prawo zgłosić płatnika do komornika sądowego. 

Na tym etapie kończy się udział firmy windykacyjnej i do akcji wkracza komornik, który może wyegzekwować płatność na różne sposoby. Może zająć konto dłużnika, jego wynagrodzenie czy emeryturę. Czytaj również: 

Warto również wiedzieć, że ogólne koszty postępowania komorniczego są zdecydowanie droższe i bardziej stresujące. Dlatego lepiej im zapobiec, podejmując polubowne negocjacje z firmą windykacyjną. Zwyczajnie – opłaca się to każdemu dłużnikowi!

Kto płaci za usługi windykacyjne? 

Wydawać, by się mogło, że za skuteczne działanie firm windykacyjnych płacą ich wierzyciele. Nic bardziej mylnego! Wszelkie koszty za takie usługi spadają na barki dłużnika! Owszem – przed upływem 60 dni od terminu spłaty, windykatorzy nie pobierają żadnych opłat za dokonane połączenia telefoniczne. Po tym czasie – czynności, które leżą w ich gestii mogą sporo kosztować. Naliczają sobie już nie tylko wykonane połączenia i SMS-y, ale także inne próby skontaktowania się z poszukiwanym, np. nieodebrane listy czy zignorowane telefony i wiadomości tekstowe.

Co może windykator? 

Firma windykacyjna poszukując dłużnika może wykorzystywać wszystkie sposoby, które dozwolone są w prawie. Są to: 

  • Kontakt telefoniczny, SMS-owy, e-mailowy, a także za pomocą listów 
  • Informowanie dłużnika o konsekwencjach nieuregulowania długu 
  • Ustalenie polubownej wersji rozwiązania konfliktu i ewentualnie – rozłożenia długu w ratach 
  • Jeśli firma indykacyjna jest przedstawicielem wierzyciela – ma prawo w jego imieniu wystąpić do sądu, z pozwem o zapłatę należności

… A czego nie może? 

Zgodnie z artykułem 191 Kodeksu karnego: § 1. Kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. 

  • 2. Jeżeli sprawca działa w sposób określony w § 1 w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
  • 3. Ściganie przestępstwa określonego w § 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego3 .

Tak więc, windykatorzy nie mają prawa: 

  • Grozić i zastraszać dłużnika 
  • Przedstawiać drugiej stronie fałszywych konsekwencji nieuregulowania wpłaty 
  • Nękać płatnika serią głuchych telefonów o każdej porze dnia i nocy – to samo odnosi się do SMS-ów i e-maili 
  • Zajmować majątek dłużnika na poczet spłaty długu 
  • Przeprowadzać wywiad środowiskowy i rozmawiać o problemach płatnika z osobami trzecimi (rodziną, sąsiadami, znajomymi, pracodawcą) 
  • Domagać się wyjawienia majątku i straszyć egzekucją komorniczą! 

W takim przypadku, gdy doszło chociażby do jednego działania wychodzącego poza uprawnienia firmy windykacyjnej możemy mówić też o znamionach stalkingu, które jest przestępstwem! Artykuł 190a Kodeksu karnego mówi, że: § 1. Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. A ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego4 .

Gdy firma windykacyjna przekroczy swoje prawa … 

Dłużnik może dochodzić swoich praw – a nawet otrzymać odszkodowanie za poniesione straty moralne i towarzyszący temu stres. To samo tyczy się sytuacji, w której windykator domaga się zwrotu zbyt wysokich odsetek. 

W pierwszym kroku – płatnik powinien skierować sprawę na drodze cywilnej do sądu rejonowego. Skargę może złożyć także u podmiotów, m.in.: 

  • Powiatowego Rzecznika Konsumentów – który w imieniu poszkodowanego skontaktuje się z firmą windykacyjną,  
  • Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – rozpatrującego sprawy głównie nierzetelnych windykatorów, 
  • Policji – jako zgłoszenie o możliwości popełnieniu przestępstwa i naruszeniu dóbr osobistych. Takie powiadomienie może przybrać formę ustną bądź pisemną (złożoną na komendzie, listownie lub e-mailowo). 
  • Infolinii konsumenckiej – na której poszkodowany może przedstawić całą sytuację.

Dług sam się nie spłaci! 

Windykacja z pewnością nie należy do życiowych przyjemności. Niemniej jednak – gdy długi rosną w siłę nie ma od niej odwrotu. Dlatego tak ważne jest to, by potraktować ją poważnie. Szczególnie, gdy dłużnik pragnie ustrzec się przez egzekucją komorniczą i dodatkowymi kosztami wszczęcia procesu. Wtedy polubowne rozwiązanie sprawy z firmą windykacyjną jest jak najbardziej realne.

 

1 https://pl.kruk.eu/dla-prasy/informacje-prasowe/nawyki-polakow-a-ich-sklonnosc-do-zadluzania-sie

2 http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000771

3 https://www.arslege.pl/oszustwo/k1/a326/

4 https://www.arslege.pl/stalking/k1/a39333/

Firma windykacyjna – czym jest i jak działa? Sprawdź, jak się chronić!
Oceń ten wpis